Saturday, 21 November 2026

ඉතිහාසයේ යටපත් කළ කුමන්ත්‍රණ සහ රහස්: නන්දන වීරරත්නගේ ගවේෂණ ඇස් ඇරවීමකි!


ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසයේ සැඟවුණු පැතිකඩ හෙළි කරන නන්දන වීරරත්නගේ කෘති කිහිපයක් ගැන සාකච්ඡා කිරීම මේ ලිපියේ අරමුණයි.

ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස නන්දන වීරරත්න මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකාලීන ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක සිදුවීම් පිළිබඳව සාක්ෂි සහිතව කරුණු අනාවරණය කිරීමට සමත් වී ඇත. ශ්‍රී  ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසය යනු  හුදු දේශපාලන වාද-විවාදවලින් ඔබ්බට ගිය, අඳුරු සහ සැඟවුණු පරිච්ඡේද රාශියක් කුස තුළ රඳවා ගෙන සිටින දීර්ඝ කතාන්දරයකි. ප්‍රවීණ ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදී නන්දන වීරරත්න සහෝදරයා  විසින් රචිත කෘති මඟින් උත්සාහ කර ඇත්තේ එම ඉතිහාසයේ වසන් කරන ලද සත්‍යය හෙළිදරව් කිරීමටය . 

නන්දන වීරරත්න විසින් රංගන ශිල්පියෙකු  පිළිබඳව රචනා කරන ලද කෘතිය ‘සලෙලු වරම්’ ලෙස නම් කර ඇත.  මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩු දුන් ‘ඉනෝකා ගල්ලගේ එදිරිව කමල් අද්දරආරච්චි’ දූෂණ නඩුව පිළිබඳව සිදුකළ ගවේෂණාත්මක පුවත්පත් වාර්තාකරණයකි. 1995 ජනවාරි සහ පෙබරවාරි මාසවලදී ‘රාවය’ පුවත්පතේ "කෙල්ලන් දූෂණය කිරීමට සිනමා නළුවන්ට නීතිමය වරම්" යන සිරස්තලය යටතේ පළ වූ ගවේෂණාත්මක ලිපි පෙළ ඇසුරින් මෙම කෘතිය සම්පාදනය කර ඇත. එවකට පැවති තර්ජන හේතුවෙන් කතුවරයාගේ අනන්‍යතාවය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා මෙම ලිපි පළ කරන ලද්දේ "විශේෂ ලියුම්කරුවෙකු විසිනි" යන නාමය යටතේය. මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයක තීන්දුවක් මාධ්‍ය මගින් විවෘතව අභියෝගයට ලක් කළ ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස මෙම ගවේෂණය සැලකේ. මෙම වාර්තාකරණය හරහා ඇති වූ ප්‍රබල මහජන අවධානය නිසා එම නඩුව මහාධිකරණය හමුවේ නැවත විභාග කිරීමට මග පෑදිණි. හුදෙක් නඩු විභාගයෙන් ඔබ්බට යමින්, අධිකරණයේ වගවීම, ගවේෂණාත්මක පුවත්පත් කලාවේ බලපෑම සහ ඊළාම් යුද සමයේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති පුළුල් සමාජ-දේශපාලන වාතාවරණය විමසා බැලීමට වීරරත්න මහතා මෙම සිදුවීම යොදා ගනී.

මට එම පොත පිළිබඳව ඇතිවූ එක්  ප්‍රශ්නයක්  වූයේ කතුවරයා එකම සිද්ධීන් නැවත නැවතත් වෙනත් ආකාරයෙන්  ඉදිරිපත් කිරීමයි. එය පොත කියවීමේදී වෙහෙසකර ගතියක් ඇති කරයි. අනිත් ප්‍රශ්නය නම් මහේස්ත්‍රාත් තීන්දුවකට අභියෝග කලද අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ නඩුවක් නන්දන සහෝදරයාට එරෙහිව ඉදිරිපත් නොවීමයි. කෙසේ වුවද මේ නඩුව මෙන්ම  කමල් අද්දර ආරච්චි සහ රමණි බර්තොලමියුස් සම්බන්ධයද අපේ කාලයේ සිද්ධීන් නිසා වර්තමානයේ එය එතරම් වැදගත්කමක් තව දුරටත් උසුලන්නේ නැත.        

නන්දන වීරරත්න ගේ ඊළඟ වැදගත් කෘතිය වන්නේ  "1981 යාපනය ගිනි ලෑම" ය.   දකුණු ආසියාවේ පැරණිතම සහ වටිනාම පුස්තකාලයක් වූ යාපනය මහජන පුස්තකාලය ගිනිබත් කිරීම සහ 1981 වසරේ යාපනයේ ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා පිටුපස සිටි දේශපාලන නායකත්වය පිළිබඳව මෙම පොතෙන් සාකච්ඡා කෙරේ. විශේෂයෙන්ම එවකට ප්‍රබල අමාත්‍යවරයෙකු වූ සිරිල් මැතිව් මහතාගේ භූමිකාව සහ ඔහු ඊට වගකිව යුතු ආකාරය පිළිබඳව කතුවරයා මෙහිදී තර්කානුකූලව කරුණු ඉදිරිපත් කරයි. 

එය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රචණ්ඩ රාජ්‍යයේ ආරම්භය බවට නන්දන වීරරත්න නගන තර්කයද සාධාරණ එකකි.  එයට කලින් තිබූ පශ්චාත් මැතිවරණ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා මෙන් නොව මේ සංවිධානාත්මක චන්ද මංකොල්ලය ඇත්තෙන්ම එකළ එතරම්ම බලවත් තිබූ රජයකට අනවශ්‍ය දෙයකි. යාපනය පුස්තකාලය ගිනි ලෑම එහි අතුරු ප්‍රතිඵලයක් විය.  ගාමිණී දිසානායක,  සහ රනිල් වික්‍රමසිංහ ඇමතිවරු ඒ අවස්ථාවේ යාපනයේ සිටියද ඔවුන් යාපනය  පුස්තකාලය ගිනිලෑමට කෙලින්ම සම්බන්ධ යයි කිව නොහැකිය.  නමුත් ඔවුන් එදා යාපනයේ දිස්ත්‍රික් සභා චන්දය කොක්කෙන් හෝ කෙක්කෙන් දිනන්නට එහි ගිය බව නොරහසකි. නමුත් එයින් ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවුයේ ජේ ආර් ගේ  රජය අපකීර්තියට පත්වීමයි.  

"රට වැනසූ කළු ජූලියේ දින හතක්" කෘතිය 1983 ජූලි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ  ඇති වූ දරුණු ජාතිවාදී කෝලාහල පිටුපස තිබූ සංවිධානාත්මක දේශපාලන හස්තය සහ එම දින හත තුළ රට තුළ සිදු වූ ඛේදවාචකය විස්තර කෙරේ. එය හුදු අහඹු කෝලාහලයකට වඩා එහා ගිය සැලසුම්සහගත ක්‍රියාවලියක් බව ඔහු මෙහිදී පෙන්වා දෙයි. අපි ඒ දිනවල ඇල්ලේ ගුණවංශ,  සිරිල් මැතිව් සන්ධානය ගැන දැන සිටියෙමු .  මේ ලියන මමද ඇල්ලේ ගුණවංශ හිමි ඇතුළු කණ්ඩායම පල කරන ලද  "මව් බිම" නමැති ජාතිවාදී පුවත්පත් බෙදීමට සහය දී ඇත්තෙමි. දෙමළ සිසුන් අධ්‍යාපන උසස් පෙළ විභාගයට  වැඩි ලකුණු අසාධාරණ ලෙස ලබා ගන්නා  බවට වැඩි දෙනා මෙන් අපද විශ්වාස කෙරුවෙමු.  එහෙත් 1983 කරන ලද විනාශය අපගේ ඇස් ඇරවීමට සමත් වුනි . 

එය ඇරඹුණේ බොරැල්ල කනත්තට පැමිණි ඇල්ලේ ගුණවංශ  සහ කණ්ඩායම විසින් බවද අපි පසුව දැන ගත්තෙමු. මේ පොතේ 223 පිටුවේ සිට වැදගත් කරුණක් සඳහන් වේ . ලෙෆ්ටිනන්ට් කර්නල් සුනිල් පීරිස් කඩයක් ගිනි තබන්නට යන පිරිසකට නවත්වන්නට අණ කළත් ඔවුන් එය නොසලකා ඇත. ඉන්පසු කර්නල් වරයා විසින්  ජාතික ඇඳුමක් හැඳගත් පුද්ගලයෙකු සහ තව කිහිප දෙනෙකුට පහරදී එළවා ඇත. ඒ අවස්ථාවේදී  සුනිල් පීරිස් ට ජේ ආර් හමුවට එන්නට නියෝගයක් දී ඇත .  එහිදී ඔහු දැක ඇත්තේ තමන් පහර දුන් බවට ජේ ආර් ජනාධිපතිට පැමිණිලි කරන  පුද්ගලයා සිරිල් මැතිව් බවය. 

"බටලන්දට ගිනි තැබුවෙමු" පොත 88-89 භීෂණ සමයේදී රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ඇතිව පවත්වාගෙන ගිය බවට චෝදනා එල්ල වූ බටලන්ද වධකාගාරය සහ ඒ ආශ්‍රිතව සිදු වූ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳව කෙරුණු ගවේෂණාත්මක හෙළිදරව්වකි. එවකට පැවති දේශපාලන මර්දනයේ ස්වභාවය මෙමඟින් මනාව පැහැදිලි වේ. මේ පොතේ නැවතත් බොහොමයක් කාරණා නැවත නැවතත් ලියා ඇත. එය හරි හැටි සංස්කරණ කර නැත.  එසේම වරදකරුවන්ට දඬුවම් කිරීමට තරම් ප්‍රබල සාක්ෂි ඉදිරිපත් කරද නැත.නන්දන පවසන  ඔහුගේ එකම වැදගත් සාක්ෂිකරුවෙකු දැන් ජිවතුන් අතර නැත.

නන්දන වීරරත්න සහෝදරයාගේ  විශිෂ්ටතම ගවේෂණාත්මක කෘතිය ලෙස මට සිතෙන්නේ   "ජනාධිපතිවරයෙක් ඝාතනය කරන්නේ කෙසේ ද?"  යන පොතයි . මෙම ග්‍රන්ථය , හිටපු ජනාධිපති රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතාගේ ඝාතනය පිළිබඳව සිදු කළ අතිශය ගැඹුරු විමර්ශනයකි. මෙහි ඇති සුවිශේෂීත්වය වන්නේ, එම ඝාතනය හුදෙක් එල්.ටී.ටී.ඊ. (LTTE) සංවිධානයේ ක්‍රියාවක් ලෙස පමණක් ලඝු නොකර, ඒ පිටුපස තිබූ රාජ්‍ය අභ්‍යන්තර කුමන්ත්‍රණ, ආරක්ෂක අංශවල හැසිරීම සහ මෙතෙක් හෙළි නොවූ රාජ්‍ය රහස් රාශියක් සාක්ෂි සහිතව ඉදිරිපත් කර තිබීමයි. ජනාධිපතිවරයෙකුගේ ආරක්ෂක වළල්ල බිඳ වැටුණු ආකාරය සහ එම ඝාතනයෙන් පසු පරීක්ෂණ යටපත් වූ ආකාරය පිළිබඳව මෙහි ඇතුළත් තොරතුරු ඕනෑම පාඨකයෙකු විස්මයට පත් කරන සුළුය.

මෙම කෘතිය ලංකාවේ දේශපාලන ග්‍රන්ථ අතර සුවිශේෂී එකක් වන්නේ, එය සාමාන්‍ය පුවත්පත් වාර්තාවකට එහා ගිය බරපතළ ගවේෂණයක ප්‍රතිඵලයක් නිසාය. 1993 මැයි 01 වන දින කොළඹදී ජනාධිපති රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා ඝාතනයට ලක් වූ ආකාරය පිළිබඳව මෙහිදී ඉතා සුක්ෂම  ලෙස විමර්ශනය කෙරේ. හුදෙක් බෝම්බකරුවෙකුගේ ක්‍රියාවක් ලෙස පමණක් නොව, රාජ්‍ය තන්ත්‍රය තුළ ඒ වන විට ක්‍රියාත්මක වූ බල අරගලය සහ ආරක්ෂක විධිවිධානවල අරුම පුදුම බිඳ වැටීම් ලොමු දැහැ ගන්වන සුළුය.  ඇතැම් විට කියවන්නාට  මෙය රහස් පරීක්ෂක නවකතාවක් මෙන් හැඟුනොත් පුදුමයක් නොවේ.

මෙම ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් එවකට සිදු වූ විමර්ශනවලදී යටපත් කරන ලද හෝ නොසලකා හරින ලද වැදගත් සාක්ෂි රැසක් නන්දන වීරරත්න මහතා මේ හරහා පාඨකයා හමුවට ගෙන එයි. රාජ්‍ය බලය හිමි ඉහළම පුටුවක සිටින අයෙකු ඉලක්ක කර ගනිමින් මෙවැනි කුමන්ත්‍රණ ක්‍රියාත්මක වන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මෙම ග්‍රන්ථය කියවීමෙන් පාඨකයාට පුළුල් අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය.

රාවය වාර්තාකරු හැටියට නන්දන සහෝදරයාට 'සුචරිත'යට ඇතුළු වීමට අවස්ථා ලැබෙයි.  පොතේ ආරම්භය  එතැනිනි.  ප්‍රේමදාස මහතා ගේ ආධාරකරුවන් දෙපසට බෙදී සිටි  අන්දමද සිරිසේන කුරේ ගේ 'කේ ලයින් '  කණ්ඩායම ගැනද ඔහු විස්තර කරයි.

යාපනේ ගුරු නගර් හි කුලවිරසිංහම් හෙවත් බාබු සුචරිතයට රිංගන ආකාරය සහ 'බාබු' ප්‍රවාහන   සේවය ගැන අප නොදන්නා විස්තර ද ප්‍රේමදාස මහතාගේ කණ්ඩායම  සමග ඔහුගේ ගමන් ගැන ද මනා  ලෙස විස්තර කෙරේ.  රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා කේළාම් දේශපාලනයේ ගිලි සිටීමත් පාර්ලිමේන්තුවේ කොඩිවින කැපීමත් ඔහු කෙතරම් දුරට මිත්‍යා විශ්වාස වල එල්බ සිටියේද යන්න පැහැදිලි කරයි. පුංචි ගැහැණු ළමුන් තිදෙනෙකු පන්සලේ තබාගෙන සිටි වැඩිහිටි කන්දේ  සිද්ධාර්ථ නම් චීවරධාරියා ගෙන් පවා ගුරුකම් කරගෙන ඇත.

පොතේ සඳහන් වැදගත්ම කරුණු කිහිපයකින් එකක් නම් 'කළු බළල්ලු' නමැති නිල නොලත් සන්නද්ධ කණ්ඩායම ගැන ඔහුගේ සම්බන්ධකමය .  එයින් චෝදනා කරන්නේ කළු බළල්ලු හරහා ජවිපෙ සාමාජිකයන් පමණක් නොව එජාපයේම ඇතැම් ප්‍රේමදාස මහතාට අවනත නොවන පිරිස් සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ආදී විරුද්ධ පක්ෂ වලට  සම්බන්ධ අයද ඝාතනය කර ඇති බවයි . මෙම ගණන තුන්දහසකට වැඩි බවද නන්දන වීරරත්න සඳහන්  කරයි.

ප්‍රේමදාස මහතා 'තනි අලියෙකු' ලෙස  ඒ කටයුතු කිරීමේ ආදීනව වලින් එකක් වනුයේ විමුක්ති කොටි සංවිධානය සමග සාම සාකච්චා ඇරඹීමය.  ඔහුගේ එතරම්ම බලවත් වූ ද, ශ්‍රී ලංකාවට හානි දායක වූ ද ඉන්දියානු විරෝධය ද එයට බල පාන්නට ඇත. ඔහු වඩා පළපුරුදු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයකු වූ ජේ ආර් ගෙන් පාඩමක් ඉගෙන ගත්තේද නැත.   ඒ සම්බන්ධයේ ඔහු කළ දරුණුම පාවාදීම නම් හත් සියයක් පමණ නැගෙනහිර පොලිස් නිලධාරීන්ට කොටින්ට යටත් වන්නට අණ දීමත් ඉන්පසු කොටින් විසින් ඔවුන් සියල්ල ඝාතනය කිරීමත්ය.එය වැළැක්වීමට රන්ජන් විජේරත්න මෙන්ම ජනාධිපති ලේකම් විජයදාස රාජපක්ෂ සහ ජනරාල් හැමිල්ටන් වනසිංහ ද උත්සාහ දරා ඇති බව පොතේ සඳහන් වේ. 

ජනාධිපති ප්‍රේමදාස ගේ ප්‍රධානම විරුද්ධ වාදියෙකු වූ හිටපු  ආරක්ෂක නියෝජ්‍ය ඇමැති ලලිත් ඇතුලතුදලි ඝාතනය LTTE මතට බලෙන් පැටවූ එකක් බවත් ඔහු ඝාතනය කළා යයි අහිංසක දෙමල තරුණයෙකු වන මුගලන් ගේ මළ සිරුර ඝාතනය කරන ලද තැනට  ගෙනැවිත් තැබූ බවටත් කතුවරයා චෝදනා කරයි.  ඒ සඳහා යම් සාක්ෂි ප්‍රමාණයක් ද ඔහු හෙළිදරව් කරයි.

ගාමිණී දිසානායක මහතා ප්‍රේමදාස මහතාගේ තර්ජනයෙන් බේරීමට රට හැර ගිය පවසන නන්දන වීරරත්න ගේ ග්‍රන්ථයේ සුව්ශේෂී හෙළිදරව්ව රන්ජන් විජේරත්න ඝාතනයය .  මෙය හා සම්බන්ධ වැදගත්ම සාක්කිය නම් හිටපු නියෝජ්‍ය පොලිස්පති ප්‍රේමදාස උඩුගම්පොල ගේ  දිව්රුම් පෙත්සමයි. කළු බළල්ලු කවුදැයි උඩුගම්පොල හෙළි කරේ මෙහිදීය. (මුළු දිව්රුම් පෙත්සමම  පොතේ අගට ඇතුළු කර ඇත.)  අල්ලාගත් ජවිපෙ හෝ විරුද්ධ පක්ෂ තරුණයන්ට දස වධ දීමටත්,  විශේෂයෙන් බෝල්පොයින්ට් පෑනක් එක කණකින් ඇතුළු කර අනික් කණින් එලියට එන ලෙස ගැසීමේ ඔහුගේ වික්‍රමයත් ප්‍රසිද්ධය.  මේ නිසාම දෝ ඔහුගේ පවුලේ හතර දෙනෙකුන් (දරුවන්ද දෙදෙනෙකුද ඇතුළුව)  ගාල්ලේදී  ජවිපෙ විසින් ඝාතනය කළ බවට චෝදනාවක් ඇත . 

රන්ජන්  විජේරත්න සහ ප්‍රමදාස උඩුගම්පොළ ප්‍රේමදාස ජනාධිපති ගේ ප්‍රධානම නියමුවන් දෙදෙනෙකි . එහෙත් ප්‍රේමදාස  උඩුගම්පොළ කළ වරද  නම් ජෙනරල් රන්ජන් විජේරත්න ගේ අණක් පිළිපදිමින් පිටකොටුවේ නුර්ජින් හජ්ජියාර් සමාගම වැටලීමයි. ඒ ඔවුන් ළඟ ඇති විශාල පුපුරන ද්‍රව්‍ය සහ ආයුධ තිබීමත් ඔවුන් ඒවා විකුණා  ඇත්තේ කොටි සංවිධානයට බවත් හෙළිදරව් වීමයි .  එම වාර්තාව  රාජ්‍ය ආරක්ෂක ඇමති රන්ජන් විජේරත්න ගේ මරණයට සති හයකට පෙර නියෝජ්‍ය පොලිස්පති උඩුගම්පොල විසින් ඔහුට භාර දී ඇත.  ඉන් සති හයකට පසු රන්ජන් විජේරත්න 'කොටි බෝම්බයකින් '  මිය ගියේය. ලුණුගල 'කෙසෙල්වත්ත'  වතුයායෙන් වැවිලිකරුවෙකු සේ ජිවිතය ඇරැඹු රන්ජන් විජේරත්න ගේ දිවිය නිමා වුනේ එලෙසය. නන්දන සහෝදරයා ලුණුගල ජීවත් වූ කාලයේ ඔහු රන්ජන් විජේරත්න නම් වැවිලිකරු  දැන සිටින්නට නැත.  උඩුගම්පොල සහ ජනාධිපති ප්‍රේමදාස අතර සම්බන්ධය කෙළවර වුනේ එලෙසය.  තමන්ගේ ජීවිතය අවදානමේ බව වටහා ගත් උඩුගම්පොළ ඉන්දියානු රෝ සංවිධානයේ උදව්වෙන් ඉන්දියාවට පැන ගියේය.

රෝ සංවිධානයේ උදව්ව පැමිණියේ හජ්ජියාර් සමාගම කොටින්ට විකුණූ පුපුරන ද්‍රව්‍ය සහ රජිව් ඝාතනයේ පුපුරන ද්‍රව්‍ය වල සමානකම් නිසා  බව නන්දන ලියයි.

ජනාධිපති ප්‍රේමදාස ඝාතනය බැර කරන ලද්දේ ද්‍රවිඩ විමුක්ති කොටි සංවිධානයටය. තමනට උදව් කරන ජනාධිපතිවරයෙකු ඝාතනය කිරීමට කොටි නායක ප්‍රභාකරන්ට අවශ්‍ය විනිද ?   විමුක්ති කොටි සංවිධානය විසින්,  ඉන්දියානු රෝ එකට සම්බන්ධ යයි කියා එහි දෙවෙනි  නායක මහේන්ද්‍ර රාජා හෙවත් මහත්තයා සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් 300 පමණ මරා දමන ලදී. ඉතිරි අය කොළඹට පැමිණ සැඟවී සිටියහ .  ඒ සැඟවී  සිටිද්දී සමහරුන් අල්ලාගෙන යාපනයට මරන්නට ගෙන  ගියේ පොලිසියේද සහය ඇතිව කොටින් විසින්  ප්‍රේමදාස - විමුක්ති කොටි සාම කතා සමයේය .  මගේ හදවත  ගැහෙන්නට ගත්තේ නන්දන වීරරත්න ගේ ඊළඟ වාක්‍යයත් සමගය .  බාබු හෙවත් කුලරත්නම් වීරසිංහම් සුචරිතයට එවන ලද්දේ කොටි දෙවෙනි නායක මහත්තයා මිස කොටින්ගේ රහස් ඔත්තු සේවයේ  පොට්ටු අම්මාන් නොවීමය.              

නන්දන වීරරත්න සහෝදරයාගේ හොඳම ගවේෂණාත්මක කෘතිය මෙය බව මා කියන්නේ ඒ නිසාය.         

මෙම කෘති කියවීම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය පිටුපස ඇති සැබෑ අඳුරු පැතිකඩ හඳුනා ගැනීමට ලැබෙන කදිම අවස්ථාවකි. ඉතිහාසයේ සැඟවුණු සත්‍යය සොයා යෑම යනු හුදු කුතුහලයක් සපුරා ගැනීමක්ම පමණක් නොව, අනාගතයේදී එවැනි ව්‍යසන යළි ඇතිවීම වළකා ගැනීමට අප ලද හැකි කදිම පාඩම් සමුහයක. නන්දන වීරරත්න සහෝදරයාගේ  මෙම කෘති මඟින් අපට පෙන්වා දෙන්නේ නිල රාජ්‍ය ඉතිහාසය පිටුපස තිබූ තවත් එක් බිහිසුණු යථාර්ථයකි.

බටලන්දට ගිනි තැබුවෙමු - කඩුල්ල ප්‍රකාශන, ලංකා බුක්ස් ශ්‍රී ලංකා රු 1000  

කළු ජූලියේ දින හතක් - බාහු ප්‍රකාශන රු .  1000

1981 යාපනය ගිනි ලෑම - සිලෝන් පබ්ලිකේෂන්ස් , සමාජවාදී පොත් පියස 

ජනාධිපතිවරයෙක් ඝාතනය කරන්නේ කෙසේද? බාහු ප්‍රකාශන රු 1800 


අජිත් ධර්ම 21/11/2026



Thursday, 12 November 2026

හාමුදුරු වලි සහ අනුරපුරේ සිරි



මේක පොඩි දේශපාලන කතාවක්. මම දැක්කා ගොඩක් අය කියනවා සිංහල බෞද්ධ යා අනතුරේ ඒ නිසා සිංහල බෞද්ධ කම බේරගන්න ඕන කියල. නමුත් බේරගන්නෙ ඇත්තටම කාගෙන්ද කියන එක තමයි ප්‍රශ්නේ. එහෙම කියන ගොඩක් අය වැස්සකටවත් දහම් පාසල් ගිහිල්ල නෑ කියල මම දන්නවා . ඔන්න ඕක තමයි මගේ ප්‍රශ්නේ. පල්ලෙහා බ්ලොග් ලින්ක් එකක් තියෙනවා ගිහිල්ලා බලන්න. නාථ දෙවියෝ ගැන මම ලියපු දේ . අපේ හාමුදුරු වාහනේ නමක් හිටිය පුහුල් ඇල්ලේ විමලවංශ කියල.හරිම සුපේෂල සිල්වත් භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් කැළණි විශ්වවිද්‍යාලද කොහෙද ජේෂ්ඨ කථිකාචාර්ය නමක් ඒ දිනවල . ඉතින් අපි ඒ අභිධර්මයයි, බුද්ධ ධර්මයයි ඇත්තටම දහම් පාසල් දී ඉගෙන ගත්තේ උන්වහන්සේගේ.

මේ ඒ ලිපියේ කොටසක් . 

// දහම් පාසලේදී හාමුදුරුවෝ ඉගැන්නුවේ වැඩි පුරම අභිධර්මය. හාමුදුරුවෝ මට කතා කලේ පියන්ත කියල (මගේ දෙවෙනි නම ප්‍රියන්ත ) . හාමුදුරුවෝ කිවේ,

"පියන්ත මේ මිනිස්සු ගස්, ගල් , මහා පර්වත, හිරු, ජලාශ , විදුලි කෙටිම ඕවට වැඳ වැඳ හිටියේ. අපි ඒ වෙනුවට ඒ ගොල්ලන්ට කිව්වා, මේ බෝධියට (බෝ රුකට) වඳින්න, බුදු හාමුදුරුවෝ නිර්වාණය ලබද්දී පිට දුන් බෝධිය වගේ හරි ඒ බෝධියේ අන්කුරකින් හැදිච්ච එකක් හරි තමා තියෙන්නේ කියල. අපි මිනිසුන්ට කියල දුන්න රුක් සංරක්ෂණය. බුද්ධ ප්‍රතිමා හදල එතුමන්ට ගෞරව කරන්න කිව්වා, ගල් වලට වදින්නේ නැතුව. පර්වත , හිරු මොකටද ඔය දාගැබට වදින්න කියල. ඒවල වැඳිය යුතු ගරු කලයුතු රහතුන්ගේ ධාතු නිදන් කරලා තිබෙනවා කියල. ඒව වැඳලා බණ  ටිකකුත් අහන්න මිනිසුන්ට පුරුදු කළා ." //

පුහුල්වැල්ලේ විමලවංශ හාමුදුරුවෝ සහ නාථ වාදය හෙවත් නාතිස්ම් (Nathism)


 ඒ කාලෙ සීල ව්‍යාපාරය කරනකොට එක්තරා හාමුදුරු නමක් හිටියා. මට තේරුණා එයා මේ සිවුරේ ඉන්න කැමති නෑ කියල. ඉතින් මම දන්නා අයිය කෙනෙක් හහිටියා අපේ ගෙවල් පැත්තේ සේනක කැලුම් කියලා. (සේනක අයියා සෝවියට් දේශයේ ලෙනින්ග්‍රාඩ් වල ඉගෙන ගත්තේ. ජේෂ්ඨ කතිකාචාර්ය කෙනෙක් ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ. පස්සේ PMI එකේ ඩිරෙක්ටත් උනා මම හිතන්නේ. ) මෙන්න මේ සේනක අයියා තමයි එයාගේ කලිසම් කමිස ටිකක් මට දීල කිව්වේ, මල්ලි ගිහින් හාමුදුරුවන්ට දෙන්න සිවුරු අරින්න කැමති නම් කියලා. එයාට මතක ඇති කියා හිතනවා . මම ගිහිල්ල දුන්නා. පොඩි රස්සාවකුත් සෙට් කළා යාළුවෙකු හරහා . ඒ උනාට අන්තිම මොහොතේ හාමුදුරුවෝ කැමති වුනේ නැහැ . අනේ පියන්ත මම මේකෙම ඉන්නවා. පොඩි හාමුදුරුවෝ දාල යන්න බහ කිව්වා . මම පස්සේ ඉගෙන ගන්න සෝවියට් දේශයට ගියා. නිවාඩුවට ආපු කාලෙක මට ගෙදරින් කිව්ව අන්න හාමුදුරුවන්ට මිනිස්සු ගහලා එලවලා පන්සලෙන් . පොඩි ළමයෙකුට මොකක්ද කැත වැඩක් කරන්න ගිහිල්ලා කියල . ඔන්න ඕක තමයි තත්ත්වය.පස්සේ කොහේදෝ ඈත පොඩි පන්සලක ඉන්නව කියල ආරංචි වුනා .


 එතකොට අපි අර ගලබොඩ අත්තේ නානසාර කියන මනුස්සය ගමුකො . කට්ටියට මතක් ඇති අර සාම ගිවිසුමට ආපු එරික් සෝල්හයිම් . ඥානසාර හාමුදුරුවෝ 2011 දී සංචාරයකට ගියා . එතකොට මම හිතන්නේ බොදු බල සේනාව හදලා නැහැ . ඔය ගිය සෙට් එක ඊට පස්සේ ඇමෙරිකාවේ එහෙමත් ගිහින් තියනව . මුළු ගමනටම විය හියදම් නෝර්වේ NGO එකකින් තමා දැරුව කියන්නේ . එරික සොල්හෙයිම් හමුවුන බව ඥානසාර පිලි ගත්ත. පිලි ගත්තේ නැත්තේ නෝර්වේ වල දෙමළ ඩයස්පෝරා ව හමු වෙච්චි එක . ඒ දවස් වල දෙමළ ඩයෝස්පෝරා එකට ඕනෙ වෙලා තිබ්බා උතුරු නැගෙනහිර එකතු කරන්න. ඒක ඊලාම් ඉල්ලීමෙත් එක කොන්දේසියක් නේ . උතුරු නැගෙනහිර පළාත් දෙක එකට එකතු කරන එක. ඕකට ඇත්තටම විරුද්ධ වෙලා හිටියේ නැගෙනහිර මුස්ලිම් ප්‍රජාව. මුස්ලිම් ප්‍රජාව හිටියේ සිංහල ප්‍රජාව එක්ක . එහෙම නැත්නම් ආණ්ඩුව එක්ක. විමුක්ති කොටි සංවිධානය යාපනේ මුස්ලිම් අයත් එලෙව්වනේ. මතකයි නේ .

ඉතින් මුස්ලිම් අයට සිංහල අය ගහලා දෙගොල්ල අතරේ බෙදීමක් ඇති කලොත් මුස්ලිම් ප්‍රජාව දෙමළ ප්‍රජාව සමග එකතු වෙයි කියන අදහස එරික් සෝල්හයිම් ට සහ නෝර්වේජියානු සාම කතා සෙට් එකට තිබ්බා කියලයි කියන්නේ. ඉතින් සල්ලි හුවමාරු වෙන්න ඇති . බොදු බල සේනාව එලියට ආව. කුමන්ත්‍රණයට අනුවම ලොකු හා හෝවක් හදලා කරලා මුස්ලිම් අයට ගහලා ඔය අලුත්ගම අරහෙ මේ සිද්ධි ආදිය වුනා . ඒකෙන් පස්සේ මහින්ද ගේ ආණ්ඩුව පැරදිලා යහපාලන ආණ්ඩුව බලයට ආව. පැහැදිලියි නේ . නමුත් නොර්වේ හිතපු වැඩේ වුනේ නැහැ .

හැබැයි වැඩේ අල වුනේ ගෝඨාභය මහත්මයා ඔය ඥානසාරගෙ ලණුව කෑව එකට. එයා සහ සහෝදර සමාගම හිතුවා සිංහල බෞද්ධ චන්ද බා ගන්න මේක හොඳ ක්‍රමයක් කියල. අන්තිමට නෝවිජියන් උතුරු නැගෙනහිර ඒකාබද්ධ කිරීම වෙනුවට ගෝඨා ජනාධිපති කරවීමේ ප්‍රොජෙක්ට් එක එලියට ආවා. ඥානසාර ඇතුළු කණ්ඩායමත් සෙට් වුනා ඒකට.

 

එතකොට ඥානසාර හිරේ ගියේ සම්පුර්ණයෙන්ම වෙනම හේතුවකට . සන්ධ්‍ය එක්නැළිගොඩට තර්ජනය කරලා , ඉන් පස්සේ ගරු අධිකරණයට අපහාස කරල බැනලා තමා මුලින් හිරේ ගිහින් , පස්සේ මෛත්‍රී ලොක්ක ගෙන් ජනාධිපති සමාව ලැබිල . කට පියාගෙන ඉන්න බැරුව ආයේ කෑ ගහන්න ආයේ ගිහිල්ල හිරේ ගියා .


ඉනෙස් ගේ සීයා සහ ආච්චි (එයාල දැන් නැහැ) හිටිය ජර්මන් ගමේ ඉන්නවා බුද්ධාගමට හැරුණු පවුල් දෙක තුනක් . කට්ටියක් ලංකාවටත් ගිහින් තියනව. මම ගියහම හෙම හරි කැමතියි ඇවිත් කතා කරන්න . ටිකක් වයසක ජෝද්වක් ඉන්නවා . එයාලට ඕනේ එයාලගේ නිවස සසුනට පූජා කරන්න . ඒක තට්ටු තුනක විතර ලොකු ගෙයක් . හාමුදුරු නමක් ගෙන්න ගන්න අවශ්‍ය වෙලා තිබ්බ . මම ඕක ටිකක් කල්පනා කළා . මුලදී මමත් හිතුව හොඳ අදහසක් කියල . පස්සේ මම ඔය අදහස අත හැරියා. ඒක වුනේ ලන්ඩන් වලින් ටිකක් එහාට වෙන්න තිබ්බ පන්සලක හාමුදුරුවෝ ප්‍රධාන දයිකාවක් කසාද බැන්දට පස්සේ . මම එයාලට කිව්වා ඔය ඉන්න විධිහට පොඩි බුදු මැදුරක් හදාගෙන වැඳගෙන කරගෙන ඉන්න . හාමුදුරුවෝ කෙනෙක් ගෙන්නලා ප්‍රශ්නයක් වුනොත් මට ඒ වගකීම භාර ගන්න බැහැ කියල . මම දැන් හිතනවා ඒ ගත්ත තීරණය හරියටම් හරි කියල . ඇයි අප්පා කසුන් වගේ , ඥානසාර වගේ නැත්නම් දෙයියෝ අදහන කෙනෙක් සෙට් වුනොත් හෙම . අර ගමත් ඉවරයි .


ඉතින් මේ අනුරාධපුරේ වෙච්ච සිද්ධිය බැලුවහම මේ දෙගොල්ලොම කොච්චර දුරට බුදු දහමෙන් ඈත්ද කියලා තමයි අපිට තේරෙන්නේ. ඔය මම කියපු සිද්ධි අනුව කසුන් ලා ඇතුලු පිරිසත් තම තමන්ගේ කිල්ලෝට වල හුණු තියෙන අය වෙන්න ති . කාලයකදී සසුනෙන් ඉවත් වෙන්නත් හිතාන ඉන්න ඇති . අපයෝජන හෙම වුනාද කියලත් කවුද දන්නේ . ඇත්තටමඑයාල දිහා බැලුවහම මට ඇති වෙන්නේ කණගාටුවක් .


මේ දොගොල්ලටම අවශ්‍ය නැහැ බුදු දහම බේරා ගන්න. අනුරාධපුරයේ හදන්න යන්නේ මොනවද කියල හරි හැටි වැටහීමක් නැහැ මෙයාලට. අනවසර ඉදිකිරීම් ඉවත් කරලා ඒක හොඳ පූජා නගරයක් කරන්න තමයි හදන්නේ. යෝජනාවේ තියෙන්නේ එහෙමයි . ඉතින් ඒකේ වරදක් නැහැ. මේ විදියට බැලුවාම මට ඇත්තටම හිතෙනවා ප්‍රති ත්‍රස්තවාදී පණත ට උදව් කරන්න. මොකද මේ මිනිසුන් ලංකාව නැවතත් ජාතිවාදී ආගම්වාදී ප්‍රශ්න ඇති කරන තැනක් හැටියට හදන්නයි යන්නේ. ඒක නවත්තන්න නං සමහර වෙලාවට මේ වගේ නීති ටිකක් අවශ්‍ය වෙනව කියල තමයි මට දැන් හිතීගෙන යන්නේ .

අනුරාධපුර යේ පින්තුර අපි 2023 අගෝස්තු වල ගිහින් ගත්ත ඒවා. දුවල දෙන්න පොඩි කාලේ ගියාට මතකයක් නැති නිසා 2023 දී ගියේ . හුදී ජන පහන් සංවේගය සඳහා ඒවා කොටසකුත් දැම්ම . මේ පින්තූර දිහා බැලුවහමත් ඇත්තටම තේරුම් යන්න ඕනේ අනුරාධපුර ශුද්ධ භුමිය , ඒකෙ තිබෙන පෞරාණික නටබුන් හෙම මේ ජාතිවාදී ආගම්වාදී අමන ගොබ්බ රැළකට අනියම් ලෙස උන්ගේ පටු යෝජනා ක්‍රම වලට භාවිතා කරන්න නෙමේ තියෙන්නේ. මේක ලෝක වාසීන්ගේ උරුමයක් . ලෝක වාසී හැම බෞද්ධයෙකු ගේම උරුමයක් . පෞරාණික දේවලට කැමති මේ ලෝකේ මිනිසුන්ට, මේ ලෝක ශිෂ්ටාචාරයට ආදර ගරු බුහුමන් කරන හැමෝගෙම වස්තුවක් . මේ උන්නැහේලට බුද්ධාගම උගන්වන්න වෙලා තියෙන්නෙත් ගිහියන් වන අපටමද ?

**************************************************************************************



මෙහෙම යුටියුබ් එකකුත් දැක්ක .






අජිත් 12/11/2026  





Monday, 2 November 2026

මගේ ගුවන් ගමන් ගැන නොකී කතා


මට පෙනෙන විධිහට ගොඩක් අයට  සංගා එක්ක ඇරියස් එකක් තියනවා. සමහර විට හොඳට ඉංග්‍රීසි කතා කරන නිසා, සාර්ථක ක්‍රීඩකයෙක්, හොඳ වෙළෙන්දෙක්, හොඳ මාකටින්,  ක්‍රිකට් මහා ගෙදර පින්තූරේ  එල්ලලා තියෙන නිසා, බෝර්න්  අගේන්  බිරිඳ නිසා , වෙළඳ දැන්වීම් වල ඉන්න නිසා, ආදී ඕන හේතුවක්  වෙන්න පුළුවන්.  සංගා ට හිනාවෙන්න බලාගෙන හිටිය වගේ අර ජර්මන් වලින් ශාඩෙන්ෆ්‍රෞඩ (schadenfraude) කියල කියන්නේ. අනිකට කෙළ වුනහම   හිනා වෙන එක.  මෙතන ප්‍රශ්නය සංගා ලොකු කම් පෙන්වල නෙමේ කියන එක හෝ ,  රයන් එයාර් නිලධාරිනිය වර්ණවාදී  හෝ ජාතිවාදී කතාවක් කීම කියන දේවල් අපේ අයට  අදාල වෙලාම නැහැ. සමහරු බොර දියේ මාළු බානවා මුළු යුරෝපෙම  ජාතිවාදියි කියල. එහෙම දේ වෙනවද?  හැමදාම  හැම ෆ්ලයිට් එකේම  නැති වුනත් වෙනවා. 

පළමුවෙන්ම කියන ඕනේ අයිරිෂ් ජාතිකයන්  හරිම හිතවත් හොඳ මිනිස්සු .  අපි සංචාරයේ ගිහින් තියනව ,  හැබැයි උන්ට සුද්දා හෙවත් ඉංග්‍රීසිකාරය පෙන්නන්න බැහැ. මහා  අයිරිෂ් සාගතය උනේ සුද්ද නිසා කියල වෛරයක් තියනවා .  යුද්ධ කාලේ අයිරිෂ්  අය දෙමළ කෝස් එකට ආධාර කළා. හේතුව දෙමල සහෝලා  ගිහින් කියල සුද්ද තමයි අපේ රටේ දෙමළ  ප්‍රශ්නේ ඇති කලේ කියල .  මාත් එක්ක කයියක් ගහන  ආපු අපේ ටැක්සි ඩ්‍රයිවර් මහත්මය මම අයිරිෂ් නිදහස් සටන ගැන හොඳට දන්නා බව දැන  ගත්තම "පිස්සුද  බ්‍රදර් සල්ලි එපා" කියල කොච්චර දුන්නත් සල්ලි ගත්තේ නැහැ රයිඩ් එකට.  පොඩි ගානක් නෙමේ. උන් එහෙමයි හිතට ඇල්ලුවහම. ඉතින් සංගට එහෙම කතා කළා නම් හුඟක් වෙලවට අය්රිෂ් කෙනෙක් වෙන්න බැහැ කියල මට හිතුන. කොහොමත් "රයන් එයා" එකේ වැඩිපුරම  වැඩ කරන්නේ පිටරටවල අය.   

 
හරි දැන් ඉස්සෙල්ලම අපි අපිට බැනගෙන ඉමු .  
එංගලන්තයේ ඉඳන් ලංකාවට , මැද  පෙරදිග රටවල් හරහා යන අය  දන්නා දෙයක් තමයි  ලන්ඩන් ඉඳන් මැද  පෙරදිග ඩුබායි, අබුඩාබි,  ඕමාන්  යනකන් වගේ සර්විස් එක හොඳයි .  ඊට පස්සේ කනා බල්ලට පොල්ලෙන් ගහනවා වගේ සර්විස් එක කියල . හැම එකේම වගේ බට් එමිරේට්ස් එක ටිකක් හොඳයි.  ඒ නිසාම පහුගිය අවුරුදු කිහිපය ඇතුලත අපි යන්නේ ශ්‍රී ලන්කන් විතරයි.  එක පාරක් දෙපාරක් ගියා එමිරේට්ස්.
 
මට ළඟකදී ගුවන් යානාවක සේවිකාවක් වී හිටි  පිලිපීන ගෑල් ළමයෙක් පාටියක දී  හම්බ වුනා. සාමාන්‍ය  තරමට උස, ලස්සන මික්ස් එක්කෙනෙක්.  එයාගේ පියා ඇමෙරිකන් සොල්දාදුවෙක් .  මම එයාට  ඔය කතාව කිව්වා. 
"අනේ ඔයා  තරහ වෙන්න එපා කියල," එයා කිව්වා මෙහෙම  - "ඔය ෆ්ලයිට් එක මහා ජරා එකක්. උඹලගේ මිනිස්සු  ටොයිලට් පාවිච්චි කරන්න දන්නේ නැහැ. ඇත්තටම කියනවා නම් මුළු දකුණු ආසියාවටම යන ෆ්ලයිට් වල එහෙමයි කියල .  සුද්ද කරලා ඉවරයක් නැහැ.  යන අනිත් මගීන්  විශේෂයෙන් සුදු ජාතිකයෝ ඇවිත් කම්ප්ලේන් කරනවා" කියලත් කිව්වා. ඔයාල දන්නවනේ ගුවන් සේවිකාව කියන්නේ උත්කර්ෂයට නංවපු රැකියාවක් උනාට එසෙන්ෂලි වේටර් කෙනෙක් ගේ රස්සාවක් කියල .  ඒ හැම දෙයක්ම එයාල කරන්න ඕනේ. මම ඉතින් මුවින් නොබැන හිටියා ඇහුව වැරැද්දට-මොකද  අපේ යක්ඛ පුත්තු අතීතයේ සිට ගෙන එන ශුද්ධ වූ  ජාන  මුත්‍ර මගින් ටොයිලට් සීට්  එකේ සහ ඉන් පිටත වටේ විසිරවීමේ සත් ක්‍රියාව මමත් අත්දැකල තියන නිසා  .  - ඔය කියන තරුණිය දැන් යුරෝපයේ ග්‍රවුන්ඩ්  ස්ටාෆ් වැඩක් කරන්නේ ජර්මන්  ජාතිකයෙක් බැඳලා ඇවිත් .  
  ඉතින් සංගා ට බනින ගමන් තමනුත් කල්පනා කරලා බලනවනම් හොඳයි .  මොකද ඔන්න ඔහොම තමා සමහර ගුවන් සේවිකාවෝ අපි ගැන හිතන්නේ. අපි කොච්චර ලොකුවට හිතන් ගියත්.  අනික ඔය වගේ රහස් උන් කියන්නේ නැහැ ලෙහෙසියෙන්.  හැබැයි මට නෝටිස් වුනා සිංහලෙන් පවා දැන් උපදෙස් ලියල තියනවා කියල කාලයක් ඉඳන් සමහර ෆ්ලයිට් වල.    

අපි යාලු වුන අලුත අනූ  ගණන් වල ජර්මනියට ගියා  ලුෆ්තන්සා ගුවන් සේවයේ. ඒවායේ ටිකට් 'රයන් එයා' වගේ තුන් ගුණයක් විතර.  අපි දෙන්න අයිනේ සීට් දෙකක  (යුගල සිට්  අයිනේම තියන) ඉඳ ගෙන ඉන්න කොට ගුවන් සේවිකාව ඇවිත් ඇහුව ඉනෙස් ගේ කනට කරලා යමක්.  එයා පුදුමෙන් වගේ කීව "නැහැ ඕනේ නැහැ" කියල.  මම ඇහුවා මොකෝ කියල. ගුවන් සේවිකාව කියනවලු වෙන තැනක ඉඳ ගන්න දෙන්නම් කියල. ටිකකින් මේකි ආයි  ඇවිත් කිව්වා ජනේලය අයිනේ තැනකුත් තියනවා කියල .  ඉනෙස් සැරෙන් කිව්වා නැහැ එයා ඉන්න තැන හොඳයි කියල.  ඒ කාලේ  ඒ පොඩි පැය දෙකටත් කෑම වේලක් දෙනවා. මේ ගෑනි අපිව පහු කරගෙන සර්ව් කරනවා. ඉනෙස් ඒ ගමන කතා කරල කිව්වා. එයාට  කෑම එක ගෙනත්  දුන්න.  මට නැතිව. ඉනෙස් කිව්ව මගේ බෝයි ෆ්‍රෙන්ඩ් ට දුන්නේ නැහැ කියල .  ඒ ගමන මූණ ඇද කරගෙන ඇවිත් දුන්න. සිද්ධිය වෙලා දැන් අවුරුදු 26 ට වැඩියි . අද වෙන තුරුත් අපි ලුෆ්තන්සා ගිහින් නැහැ.  දැන් හොඳ ඇති. හැබැයි ක්‍රි.ව. දෙදහෙන් පස්සේ වගේ ඉඳන් මැතක්  වන තුරු මොන ප්‍රශ්නයක් වත් තිබ්බේ නැහැ . කෝවිඩ්  වලිනුත් පස්සේ ලොකු සංක්‍රමණික රැල්ලක් ආවනේ යුරෝපයට. මම ඒ ගැන මුකුත් කියන්නේ නැහැ .  නමුත් ඉන් පස්සේ සලකන ආකාරයේ වෙනසක් ඇති වුනා කියන එකනම්  මට තේරුම් ගියා . 

මම 2019 ට කලින් එක පාරක් බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස් එකේ ගියා . ලංකාවට යන එක නවත්වන්න කලින්. මාලේ  යන ෆ්ලයිට් එක. ඒක  එහෙන් ඇවිත් අපිව කලම්බෝ වලින් අරන් එනවා.  මගේ සීට් එක සහ කෑම  තියෙන ට්‍රේ එක අපිරිසිදුයි. මම කතා කරලා කිව්වා. අපේ කෑල්ලේ සේවය කලේ කළු ජාතික තරුණියක්  සහ සුදු ජාතික තරුණියක්.


 සුදු එකී ඇවිත් කිව්වා මාලේ වලදී පිරිසිදු කරලා නැහැ කියල.  මම කීව  හරි ඉතින් පිරිසිදු කරන්න කියල දැන් මගේ වැරැද්දක් නෙමේනේ.  මේකි කළු කෙල්ල ගාවට ගියා. මුණු මුණු ගෑව . කළු එකී ජූනියර්  වෙන්න ඕනේ, ඒත් ආවේ නැහැ. ප්ලේන් එකෙන් බහිනකන් ඒක  එහෙමයි.  මම ඊට පස්සේ නම් බ්‍රිටිෂ් එයාර්වේස් එක්ක කොහෙවත් ගියේ නැහැ.  මොකටද අපේ බිස්නස් දෙන්නේ. 

අවුරුදු දෙකකට කලින් අපි උස්බෙකිස්න්තාන්  ගිහින් ඉස්තාන්බුල් හරහා ආවේ .  එක ෆ්ලයිට් එකක්  කැන්සල් වෙලා අපිව දැම්මේ දෙවෙනි එකට.  ඒක ෆුල්.  මුන් කිව්වා සමහර හෑන්ඩ්ලගේජ් ඇතුලට දාන්න වොලන්ටරි වෙන්න කියල . අපේ ඒවා දුන්නේ නැහැ. එකයි නේ තියෙන්නේ.  නමුත් ළමයි දෙන්න ටොයිලට් ගිහින් එන කොට එක බෑග් එකක් නොකියම උස්සන් ගිහින්.  අපි හොයන කොට  කොට අපිට හරිම කතා   විධිහට යන්න කිව්වා ෆ්ලයිට් එකට. නැත්නම් දාල  යනවා ලිව්වා. බෑග්  එක ලන්ඩන් වලින් ඉල්ලන්න ඔෆිස් එකෙන් එවන්නම් කිව්වා. ඒක බොරුවක්. අපි ආව. ඒ බෑග් එකේ තිබ්බ සමරු ත්‍යාග සහ ඇඳුම් මුකුත් නැහැ.  ඒවා තවම ඉස්තාන්බුල් වල. ලන්ඩන් වලින් කීව එයාලට කරන්න දෙයක් නැතිලු. අපේ තුර්කි යාළුවෙක් වන නුරායි ගිහින් ඉල්ලුව .  එයාට දුන්නෙත් නැහැ .  අන්තිම රූඩ්  මිනිස්සු. ආයේ  ටර්කිෂ් එයාර් ලයින් යන්නේ නැහැ කියල හිතන් ඉන්නේ . අදහස පස්සේ වෙනස් වෙන්න පුළුවන් .මේ එක සිද්ධියක් නේ කියල හිතල.  
  
මම ඉනෙස් ට නිතර කියන කතාවක් තමයි . එයා සුදු ජාතික නිසාත් ළමයි දෙන්න ඉන්න නිසාත් priority boarding කියල අපි වෙනම ගෙවල යන නිසාත් ප්‍රශ්න අඩුයි කියල.  ඒ කියන්නේ "රයන් එයා" එකේ වැඩි ගානක් ගෙවල සීට් බුක් කරලා ගිය හැකි.  නැත්නම් කඩාගෙන බිඳගෙන දුවන්න  ඕනේ සීට් එකක් අල්ල ගන්න.  දැන්නම්  සීට් අංක දෙනවලු අන්තිම දවසේ.  එංගලන්තයේ දී ඇත්තටම රයන් එයාර් පැත්තෙන් කිසිම ප්‍රශ්නයක් කවදාවත් වෙලා නැහැ.  

ළමයි පුංචි කාලේ මමයි ලොකු දුවයි එක තැනක් ඉනෙස් නුයි පොඩි දුවයි තව තැනක. අපේ පිටි පස්සේ හිටියේ මහලු ජර්මන් ජෝඩුවක් .  මිනිහ නිතරම කකුල් දික කරලා දුවගේ සීට් එකේ වද්දනවා .  දුව මට කිව්වා .  මම මෑන් ට නැගිටලා කිව්වා කරුණාකරල වැඩිය සීට් එකට් ගහන්න එපා කියල. මුන් දෙන්න ඊට පස්සේ  පිරිමි එයා හොස්ටස් ට ජර්මන් වලින් මොකද්ද කීව. මූ මට විත් කියනවා දුවට හරියට හැසිරෙන්න  කියන්නලු , පිටි පස්සේ අයට හිරිහැර කරන්න එපාලු. ළමයට වයස දහයක් ඇති.  මම කිව්වා අපි කරපු දෙයක් නැහැ මේ මිනිහ කකුලෙන් ගහනව කියල .  ඒ ගමන් අරූ තර්ජනය කලා ෆ්ලයිට් එකෙන්  බැස්සහම පොලිසියට කියනවා කියල.  මට මළ පැනල . ඒ අස්සේ ඒ පේලියේ හිටපු ඉනෙස් එක්ක අර නාකි දෙන්න හොඳ කතාවක් .  මම ඉනේස්ට කීව වෙච්චි දේ.  අපි එක පවුලේ කියල දැන ගත්තම අරුන් සද්දේ වැහුවා. බහින කොට අරූ ට කිව්වා 'උඹ නාසි බල්ලෙක් '  කියල. ඒ වෙලේ ඌ මොනා කරන්නද?      

අවුරුදු දෙකකට විතර කලින් ජර්මනියේදී මාව පික් කලා පෝලිමේ ඉන්න කොට බෑග් එක ලොකු වැඩියි කියල (මම මැනලා  ගෙනාවේ.  මේක ලන්ඩන් වලින්  ගෙනියන්න දුන්න)  මම ඒකත්  කිව්ව. මේ කෙල්ල හෙන රූඩ් ලෙසින් කීව  'අපි ලන්ඩන් නෙමේ කියල '  කතා කලේ එහෙම හරිම නැස්ටි  විධිහට. ගෙව්වේ නැත්නම් යන්න දෙන්නේ නැහැ කිව්වා. එයා ජර්මන් නෙමේ හැබැයි.  ඇක්සෙන්ට් එකෙන් තේරුනා වෙන රටක කියල .  කොහොම හරි මම වාද කරල බැරි තැන අන්තිමට ගෙවල ආව . දැන් අර චෙකින් එකේ පාස්පෝර්ට් එක සහ බෝඩින් පාස් එක චෙක් කරලානේ  එවන්නේ . (සංගා බ්ලොක් වෙච්චි තැන)  ආයේ  චෙක් කරන්නේ නැහැ .  නමුත් ෆ්ලයිට් එකට යන්න පඩි පෙලින් බැහැල එතන ඉන්න වුනා බලාගෙන සෑහෙන  වෙලාවක් .  ෆ්ලයිට් එක රෙඩි  නැතිව.  මම ප්‍රයරිටි බෝඩින් නිසා ඉස්සරහම හිටියේ .  මේ ගෑනි අර දොර අරින්න ඇවිත් ඒක ඇරලා අනිත් අයට යන්න දීල මගේ පාස්පෝර්ට් එක ආයේ  බලන්න ඕනේ කිව්වා (පාස්පෝට් එක බ්‍රිටිෂ්) .  මම බෑග් එක ඇදල  පෙන්වන කොට අනිත් මිනිස්සු මගේ දිහා බල බල පහු කර‍ගෙන යනවා.  එතැන කිසිම  වැඩක් නැති දෙයක් ඒ කලේ.   
ඊට පස්සේ ආපු ගමන් වාර  දෙකම  ජෙට් 2 එකෙන් සහ ශ්‍රී ලන්කන්.   ආයේ  අයර්ලන්තේ හෙට අනිද්දා ගියොත් ඉවානයගෙ  දිහා, "රයන් එයා" තමා යන්න වෙන්නේ. ඒත් යනවා. මොකද ගමන් වාර  120න් දෙකක් තුනක් අවුල් කියන්නේ 3% අඩුයි නේ සම්භාවිතාව.  ඒ අනුව නොට් බෑඩ් ඉතින්.
 
අන්තිම කතාව අපි ජපන් යද්දී .  ශැන්හයි කනෙක්ෂන් ෆ්ලයිට් එකට වෙලා මදි.  බ්ලොග් එකේ ලිපිය තියනවා.  කැතේ ප්සිෆික් කොහොමත් හොඳ එයාර්ලයින් එකක් .  කොහොම අහරි ජපානෙට යන ෆ්ලයිට් එකට දැම්ම. අපි දෙන්න දෙතැනක. මගේ පිටි පස්සේ හිටියේ සුදු මහත්මයෙක් .  මගේ ඉස්සරහ චීනෙක් .  සාමන්‍යයෙන් මම සීට් එක පස්සට දාන්නේ නැහැ. කෑවට පස්සේ චීනා සීට් එක පස්සටම දැම්මා. මගේ මූන  ගාවටම . මම ඉතින් මගේ එක පොඩ්ඩක් වෙන්න පස්සට දැම්මා. සුද්ද ගැහුවා සීට් එකට. මම ටිකක් ඉස්සරහට  ගත්ත. ඒත් පොතක් කියවන්න,  ෆිල්ම් එකක් බලන්න වුනත් අමාරුයි .  ආයේ දැම්ම පස්සට.  සුද්ද ආයේ ගැහුවා.  මම ගණන්  ගත්තේ නැහැ. මූ දෙතුන් පාරක්  විතර ගැහුවා  අතිනුයි කකුලෙන් සීට් එකටයි .  ඒ ගමන් මම නැගිටලා ඌට කිව්වා ආයේ ගැහුවොත් කම්ප්ලේන් කරනවා . අනික මගේ ඉස්සරහ එකාටත් ගන්න කියපන් සීට් එක ඉස්සරහට කියල. මූ මුකුත් කිව්වේ නැහැ මගේ දිහා පුදුමෙන් වගේ බලන් හිටිය. මන් හිතන්නේ මම නැගිටල බනී කියල හිතුවේ නැහැ,  දැන් මූ  ළඟ  අනිත් පැත්තේ ඉන්න සුදු ගෑනු දෙන්න මූට චැට දානව. මු සවුත් ඇෆ්රිකන් සුද්දෙක්.  හරිනේ,  ගෑනු දෙන්න ඕස්ට්‍රේලියා. මුන් මට ඇහෙන්න කියන්නේ මිනිස්සු රූඩ්, සමහරු ෆ්ලයිට් වල එහෙමයි. ෆ්ලයිට් වල ගිය එවුන් නෙමේ වගේ කතා.  මම සත පහකට ගණන් ගත්තේ නැහැ,  චීනා ට කියපන් ඉස්සෙල්ල.  දැන් ටෝකියෝ බැස්සම මම උඩ රාක්කෙ දාපු බඩු ගන්න හදනවා ,  සුදු ගෑනි ඒකිගේ බෑග් එක ගත්තේ මගේ මූණේ වද්දල. ඕන කමින් කලේ කියල තේරුණා නිසා,  මට මළ පැනල මම ඒකිගෙන් ඇහුව මොකද්ද උඹේ ප්‍රශ්නේ කියල.  මගේ තරහ මූණ බොහොම  භයානකයි .  ඉනෙස් මිනිස්සු පීරාගෙන ඇවිත් බදාගෙන කිව්වා -" අනේ අපි බැහැල යමු .  දැන් ඇවිල්ලනේ . උන්ව ගන්න ගන්න එපා කියල ."   අර ගෑනි මුලින් හිනා වුනාට - මම හැරිලා එනකොට කිව්වා "සොරි මම දැක්කේ නැහැ" කියල.

ඒකටත් හරියන්න ජපානේ -  අපට  කිසිම ප්‍රශ්නයක් වුනේ නැහැ ,  හැමෝම කියනවා  ජැප්පෝ ජාතිවාදී කියල මම නම් දැක්කේ නැහැ එහෙම දෙයක්. සුපර්මාකට් එකක  මගේ ට්‍රේන් සෙට් එකට චාජරයක් හොයද්දි මුලින් කෙල්ලක් තව එකෙකුට කතා කරල,  ඒකි මැනේජර් ට කතා  කරල අන්තිමට හතර දෙනක් මට අවශ්‍ය දේ හොයල, හොයා ගත්තම  භාවිත කරන හැටිත් වට වෙලා කියා දුන්න. අන්න සර්විස් .             
 
"රයන් එයා" එකේ ෆ්ලයිට් ස්ටාෆ් එකෙන් 42% දකුණු යුරෝපියානු රටවල අය . ඒ කියන්නේ ඉතාලියානු ,  ස්පාඤ්ඤ,  පෘතුගීසි , ඇල්බේනියා, ක්‍රොඒෂියා  ආදී රටවලින්.  නැගෙනහිර යුරෝපියන් 8% පමණ ඉන්නවා .  උතුරු යුරෝපියානු ඒ කියන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය , අයර්ලන්ත ,  නෙදර්ලන්ත,  ප්‍රංශ වගේ රටවලින් 30% පමණ .  ඉතිරිය ලෝකේ අනික් රටවලින්.

දැන් ධනවාදයට අනුව තරඟය හොඳ වෙන්න එපාය.  එතකොට තමා පාරිභෝගිකයාට හොඳ .  නමුත් ඕනෑවට වඩා කට්  ප්‍රයිස් කරලා රයන් එයා ,  අනිත් එයාර්ලයින් අයින් කරලම වගේ දැම්ම.  අර ප්‍රයිවෙට් බස් වගේ සමහර රූට් වලට  ඒ ගොල්ලෝ විතරමයි ඉන්නේ.  අර ධනවාදයේ තියෙන චොයිස් එක කෝ ?  ඒකට මොකද වුනේ?  අනිත් කාරනේ තමා - අපට කියන්නේ 'කස්ටමර් ඕල්වේස් රයිට් '  කියලනේ .  "ඔබේ පාරිභෝගිකයා සැම ම විටම නිවැරදිය" (වැරදි වුනත් ) . සොරි කියල මුව් ඔන් වෙන්න පුළුවන් වුනත්,  රයන් එයා සොරි කිව්වේ නැහැ ,  ඒ වෙනුවට වැඩේ අමතක කරල දානව. සංගා වැදගත් නැහැ,  අන්න  එතනයි මට  ප්‍රශ්නේ.

අපේ අල්ලපු ගෙදර මනුස්සය ඊයේ පෙරේද යන්න ගිහින් ටිකට් තුනක් වරදලා  දීල.  එයාව ආපහු හරවල එව්වා. කෙල්ල කම්ප්ලේන් කලහම පවුම් පනහක වවුචරයක්  දීල.  ටැක්සි ෆෙයාර් එකත් ඊට වැඩියි . ඊළඟ ෆ්ලයිට් එක දවස් තුනකින්. දවස් තුනක නිවාඩුව හබක්. එයා ඉතුරු දවස් තුනට ගිහින් ආව.  එය හිතන්නේ  ඊට කලින් කම්ප්ලේන් එක්ක කල නිසා  එයාගෙන් පලි ගත්ත කියා . වෙන්නත් පුළුවන් .  නොවෙන්නත් පුළුවන්.
කොටින්ම කට්  ප්‍රයිස් නිසා අපි ගියාට බේසික් සර්විස් එකට, අපට අයිතියක් තියනව. 

ඔය ඉහත කියන සිද්ධි අවුරුදු 30 ඇතුලත් සිද්ධි වෙච්චි  දේවල් .  ඉතින් සම්භාවිතාවක්  ගත්තම, ගිය රටවල් ප්‍රමාණය ගත්තම  ඇත්තටම ලොකු දෙයක් නෙමෙයි. සීයට  දෙකක් පමණ තමා ප්‍රශ්න වෙලා තියෙන්නේ. ඉතින් මේව කවදාවත් ලියල නැහැ.  මොකද් ආගිය ගමන් ඊට වැඩිය ජොලි සහ හොඳ නිසා .

අජිත් හෙවත් කොළඹ ගමයා - 02/11/2026            
 


Wednesday, 7 October 2026

ගරාවැටෙන යටත්විජිත ශ්‍රී විභූතිය - ඓතිහාසික ගල්කිස්ස හෝටලය (Hotel Mount Lavinia)

ගරාවැටෙන යටත්විජිත ශ්‍රී විභූතිය- ඓතිහාසික ගල්කිස්ස හෝටලය 
අපගේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරයේ අවසන් දින කිහිපය අප ගත කළේ ඓතිහාසික මවුන්ට්  ලැවිනියා ලෙසින් හඳුන්වන ගල්කිස්ස හෝටලයේය. අප එහි ගියේ ලැවිනියා දුම්රිය එන්ජිම පිළිබඳ කතා බහක් අප අතර ඇති වූ නිසා සහ එම ඉතිහාස කතාවට සම්බන්ධ ස්ථානය දැක ගැනීමටත්ය. ඒ වනවිට මම මොහාන් රාජ් මඩවල මහතාගේ ලොවීනා නවකතාවත්  කියවා තිබුණි .  
මෙම හෝටලය පිහිටා ඇත්තේ ඉන්දියන් සාගරයට මුහුණ ලා ඇති, ඉතාමත් මනරම් කුඩා කඳුගැටයක් මතය. මෙම අලංකාර ආණ්ඩුකාර මන්දිරයේ නිර්මාතෘවරයා වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය ලංකා ආණ්ඩුකාරවරයකු වූ සර් තෝමස් මේට්ලන්ඩ් (1805–1811) ය. ඔහු ඉන්දියන් සාගරය දෙසට විහිදුණු මෙම උස් ප්‍රපාතය මත තම නිල ගිම්හාන නිකේතනය ලෙස මෙම මන්දිරය ඉදිකර, එය ‘මවුන්ට් ලැවීනියා හවුස්’ (Mount Lavinia House) ලෙස නම් කළේය.


මොරීන් සෙනෙවිරත්න මහත්මිය ලියූ ග්‍රන්ථයක ඉතා පැහැදිලිව විස්තර කර ඇති පරිදි, මෙම මන්දිරය පිටුපස "කිං ටොම්" යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැඳින්වුණු බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා සහ ලොවීනා අපොන්සුවා නම් දේශීය සහ කුලහීන මෙස්තිසෝ (Mestizo) නර්තන ශිල්පිනිය අතර පැවති රහසිගත, තහනම් ප්‍රේම සම්බන්ධයක් තිබුණි. එවකට සිටි රදළ  බ්‍රිතාන්‍ය සමාජය උසස් නිලධාරියෙකු දේශීය නර්තන ශිල්පිනියක ඇසුරු කිරීම දැඩි ලෙස හෙළා දුටු බැවින්, ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය දැඩි ලෙස රහසිගතව තබා ගැනීමට සිදු විය.


වසර 1806 දී මන්දිරය ඉදිකරන අතරතුර, මේට්ලන්ඩ් ආණ්ඩුකාරවරයා රහසිගත භූගත උමගක් නිර්මාණය කිරීමට තම ඉංජිනේරුවන්ට උපදෙස් දුන්නේය. මෙම උමඟේ එක් කෙළවරක් මන්දිරයේ වයින් ගබඩාව  තුළින් ආරම්භ වූ අතර, අනෙක් කෙළවර සැතපුම් කිහිපයක් දුරින් පිහිටි ලොවීනාගේ පියාගේ නිවසේ ළිඳක් තුළින් මතු විය. මන්දිරයේ ඉහළ මහල්වල උත්සව සහ සාද පැවැත්වෙන අතරතුර, ලොවීනා මෙම රහස් උමඟ ඔස්සේ මන්දිරය තුළට කැඳවාගෙන එනු ලැබුවාය. කෙසේ වෙතත්, 1811 දී බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ කාර්යාලයට මෙම රහස් ප්‍රේමය හෙළිවීමත් සමඟ එය ඛේදනීය ලෙස අවසන් විය. "ඉංග්‍රීසි කිරීටයට සහ දෙවියන්ට" පටහැනි ක්‍රියාවක් ලෙස සලකා මේට්ලන්ඩ්ව වහාම මෙරටින් කැඳවා මෝල්ටාවට මාරු කර යවන ලද අතර, ඔහු එහිදී අවිවාහකවම මියගියේය.

සර් තෝමස් මේට්ලන්ඩ් ගෙන්  පසුව රොබට් බ්‍රවුන්රිග්, එඩ්වර්ඩ් පැජට් , එඩ්වර්ඩ් බාන්ස් (ලංකාවේ පාරවල් බොහොමයක් නම් කර තිබුනේ ඔහුගේ නමිනි .) මේ නිවසේ ජිවත් වූ අනිකුත් ආණ්ඩුකාරවරුන්ය. 
1833 කොළරා වසංගතයක් පැවති කාලයේ ඉංග්‍රීසි හමුදා භටයන් ගේ සනීපාරක්ෂක නිකේතනයක් ලෙස ද 1860 නවාතැනක් ලෙසද පවතී මේ නිවස 1877 දී මවුන්ට් ලැවිනියා මහා හෝටලය නමින් හෝටලයක් බවට පත් කෙරුණි . දෙවන ලෝක යුධ සමයේ මිලිටරි  රෝහලක් ලෙස භාවිතා කෙරුණු හෝටලය,  1956 දී ප්‍රසිද්ධ "ක්වායි නදියේ  පාලම" (The bridge on the river Kwai ) චිත්‍රපටය  සඳහාද තෝරා ගැනුණි.
ලංකාවේ ප්‍රථම  නයිට් ක්ලබ් එක වූයේ 1957 දී  මෙහි පිහිටවූ 'ලිට්ල් හට්' එකය . 
 
 අප එහි යන විට අපට සැබෑ ශ්‍රී ලාංකීය ආගන්තුක සත්කාරය අත්විඳීමට ලැබුණි. එහි පිළිගැනීමේ නිලධාරීන් (Reception Team) අප ආ මොහොතේ සිටම ඉතාමත් කාරුණික හා සහයෝගීශීලී ලෙස කටයුතු කළහ. ඇතුල්වන ස්ථානයේ සිටි දොරටුවේ සේවා සහායකයන් හැඳ සිටියේ යටත් විජිත සමය විදහා දැක්වෙන නිල ඇඳුමකි. එය හෝටලයේ අනන්‍යතාවය රැකීමක්  ලෙස මම දිටිමි .   
හෝටලයේ පැරණි විභූතියේ නටබුන් අදටත් එහි දැකගත හැකිය. අප එහි නැවතී සිටි දින දෙක තුළ, එහි වසර හතලිහකට අධික කාලයක් සේවය කළ ප්‍රවීණ සේවකයෙකු වන විජේසිංහ මහතාව හමුවීමට අපට වාසනාව ලැබුණි. ඔහු ඉතාමත් කාරුණිකව හෝටලයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ අපව දැනුවත් කරමින් විශේෂ චාරිකාවක ට අපව  කැඳවාගෙන ගියේය.
එහිදී අප දුටු දේ මේ ස්ලයිඩ් එකෙන් නැරඹිය හැකිය . 
***********************************************************************



හෝටලයේ උදේ ආහාරය ගන්නා ස්ථානය සහ පිහිනුම් තටාකය අසලින් පෙනෙන කොළඹ මුහුදු තීරයේ දර්ශනය අතිශයින්ම සුන්දරය. එහි සිට කෘතිමව ගොඩ නගන ලද ඉතිහාසයේ සරදමක් වන පෝට් සිටිය පෙනේ. මේට්ලන්ඩ් හෝ බ්‍රවුන්රිග් එවැන්නක් කිසිදා නොසිතන්නට ඇත . 
    මෙහි උදේ ආහාර බුෆේ එක  සැබවින්ම විශිෂ්ට වන අතර, සාම්ප්‍රදායික ශ්‍රී ලාංකීය ආහාර මෙන්ම බටහිර ආහාර වර්ග රැසකින්ද සමන්විතය. මෙම උස් ස්ථානයේ සිට, පහළින් ඇති දුම්රිය මාර්ගය දෙස බලමින් උදේ ආහාරය ගැනීම අමතක නොවන අත්දැකීමකි. හෝටල් කන්දට කෙළින්ම පහළින් ගල්කිස්ස දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා ඇති බැවින්, මුහුදු වෙරළ දිගේ ධාවනය වන දුම්රිය දෙස බලා සිටීමට කැමති ලොව පුරා සිටින දුම්රිය ලෝලීන්ට  මෙය සැබෑ ස්වර්ගයකි.
නමුත්, මෙම සුන්දර දර්ශනයෙන් ඔබ්බට ගොස් හෝටලයේ කාමර දෙස බලන විට දැකගත හැක්කේ හදවත කම්පා කරවන යථාර්ථයකි. වත්මන් අයිතිකරුවන් මෙම ජාතික උරුමයේ විනාශය සම්පූර්ණයෙන්ම නොසලකා හැර ඇති බව පෙනේ. හෝටල් කාමර තරමක අබලන් තත්ත්වයක පවතී—ඒවා තෙතමනයෙන් යුක්ත, පුස් කා ඇති අතර දැඩි අප්‍රසන්න සුවඳකින් යුක්තය. අප දුටු පරිදි, මුළු හෝටල් සංකීර්ණයේම මිනිසුන්ට නැවතීමට සුදුසු මට්ටමක පවතින්නේ කාමර කිහිපයක් පමණි. වායුසමීකරණ යන්ත්‍ර නිසා තරමක ඉසුම්බුවක් ලැබුනද එයින් ආග්‍රහණ කරන වාතයේ වෙනසක් වීම අඩුය .  ගොඩනැඟිල්ලක අච්චු/පුස් (mold) වැඩීමේ ගැටලුවක් ඇති වූ විට, එම දිලීර මඟින් අන්වීක්ෂීය බීජාණු (spores), අසාත්මිකතා ඇති කරන ද්‍රව්‍ය (allergens) සහ උත්තේජක (irritants) මිලියන ගණනක් ගෘහස්ථ වාතයට මුදා හරියි. මෙම අංශු ආශ්වාස කිරීමෙන් කෙටි කාලීන මෙන්ම දිගු කාලීන සෞඛ්‍ය ගැටලු රැසක් ඇති විය හැක. අප දෙවෙනි දවසේ දුම්රිය මග වඩා හොඳින් පෙනීමට කාමරය  මාරු කෙරුවෙමි. අපේ කැමැත්තෙන් ඉල්ලාගෙන ගිය නිසා අපි ඒ පිළිබඳව  කිසිවක් නොකීවද එම කාමරය මුලින් කාමරයටත් වඩා දරුණු ලෙස තෙත් වාතය පිරි තිබුණි .    රාත්‍රියේ බැල්කනියට ඇති දොර විවෘත කර මුහුදෙන් එන ලවණ  මිශ්‍ර සුළඟින් කාමරය පිරෙන්නට හැරියෙමු .
හෝටල් කළමනාකාරීත්වයේ ප්‍රශ්නකාරී  තීරණයක් නිසා, එහි ඇති විශාල උත්සව ශාලා (Ballrooms) වටා විශාල තාප්පයක් ඉදිකර ඇත. මේ නිසා හෝටලයට පැමිණෙන අමුත්තන්ට පෙනෙන ලෝක පූජිත සුන්දර මුහුදු දර්ශනය සම්පූර්ණයෙන්ම වැසී ගොස් ඇත.
 හෝටලයේ සේවය කරන තනි පුද්ගල සේවකයන් ඉතාමත් කරුණාවන්ත සහ මිත්‍රශීලී වුවද, ඉහළ කළමනාකාරීත්වයෙන් කිසිදු සහයෝගයක් හෝ මඟපෙන්වීමක් නොමැති නිසා ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම අසරණ වී ඇති බව පෙනේ.
ගල්කිස්ස හෝටලය යනු හුදෙක් මුදල් උපයන ව්‍යාපාරික හෝටලයක් පමණක් නොවේ; එය ශ්‍රී ලංකාවේ යටත්විජිත, වාස්තු විද්‍යාත්මක සහ ප්‍රේම ඉතිහාසයේ අතිවිශාල වටිනාකමකින් යුත් ජීවමාන ස්මාරකයකි. පෞද්ගලික අංශයේ නොසලකා හැරීම නිසා මෙවැනි සංස්කෘතික වටිනාකමක් ඇති ස්ථානයක් පුස් කමින් විනාශ වී යාම දැකීම අතිශයින්ම වේදනාකාරී ය.
මෙම හෝටලය ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළබඩ යටිතල පහසුකම් සමඟ බද්ධ වී ඇති බැවින් සහ සංචාරක කර්මාන්තයේ ප්‍රධාන සලකුණක් බැවින්, රජයේ මැදිහත්වීම අවශ්‍ය යයි මට හැඟේ. 
එනිසා, හෝටලයට පහළින් ඇති ඓතිහාසික ගල්කිස්ස දුම්රිය ස්ථානය සමඟ පවතින සෘජු සබැඳියාව හඳුනාගෙන, මෙය ආරක්ෂිත නාගරික උරුමයක් ලෙස සුරැකීමට මැදිහත් වන ලෙස ප්‍රවාහන, මහාමාර්ග හා නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍යංශයෙන් ඉල්ලා සිටිමු. ප්‍රධාන දුම්රිය ස්ථාන අසල හෝටල් සැදීම බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිතයේ අංගයක් විය. පැඩින්ටන් , කිංග්ස් ක්‍රොස් ලන්ඩනයේ දුම්රිය ස්ථාන සමගම ඇති විශාල හෝටල් සංකීර්ණ මෙයට උදාහරණය. වර්තමාන ජපානයේද දුම්රිය සංචාරක මගින් සඳහා එවැනි හෝටල් නිර්මාණය කර ඇත.  
එසේම  ලෝක මට්ටමේ සංචාරක සම්පතක් මෙලෙස විනාශ වී යාම වළක්වා, මෙම මුහුදුබඩ දායාදය  පෞද්ගලික කළමනාකාරීත්වය සමග සහයෝගයෙන්  මුදාගැනීමට කටයුතු කරන ලෙස විදේශ කටයුතු, විදේශ රැකියා සහ සංචාරක අමාත්‍යංශයෙන් ද ඉල්ලා සිටිමු . 
ඔවුන්ගෙන් සහයෝගයක් නොමැතිනම් රජය වහාම මැදිහත් වී මෙම දේපළ නැවත රජයට පවරාගැනීමට හැකිදැයි සොයා බලා රාජ්‍ය ආයෝජන මඟින් මෙහි සම්පූර්ණ ප්‍රතිසංස්කරණයක් සිදු කළ යුතුය. එය පසුගිය  යටත් විජිත සමය සිහි  ගන්වන්නක් නිසා සමහරුන්ට මේ අදහස අපුල විය හැකිය .  නමුත් මෙම ගොඩනැඟිල්ල අයිති මේ රටේ ජනතාවට සහ එහි ඉතිහාසයටයි. එය රටේ සංස්කෘතික හා  ජාතික උරුමයකි!
- අජිත් ධර්මකීර්ති 02/10/2026

Friday, 4 September 2026

ටෙනරිෆ් දූපතේ උතුරු පෙදෙසේ මැජික් වනාන්තරය




මුලින් ලියූ ලිපි :  


අද ලියන්න යන්නේ ටෙනරිෆ් ගිහින් දෙවෙනි දවසේ අපි ගියේ කොහෙද කියල .  ටෙනෙරිෆ් (Tenerife) කියන්නේ අප්‍රිකාවේ වයඹදිග වෙරළට ඔබ්බෙන් තියෙන, ස්පාඤ්ඤයට අයත් කැනරි දූපත් සමූහයේ (Canary Islands) විශාලතම සහ වැඩිම ජනගහනයක් සහිත දූපත. මේ දූපතේ මුළු වර්ගප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 2,034 ක්  පමණ වෙනවා .  මම හඳ ගමන ලිපියේ ලිව්වා වගේ දූපතේ උසම ස්ථානය  ටෙයිඩේ ගිනි කන්ද මීටර් 3,715 පමණ උසයි . මෙය ස්පාඤ්ඤයේ උසම කඳු මුදුන. ඒ  වගේම  දූපතේ කාලගුණය සහ භූමි ප්‍රදේශ දෙකකට උතුරු සහ දකුණු කියා බෙදන්නෙත් මේ කන්දෙන් .

එතකොට මේ දුපතේ උතුරු ප්‍රදේශය, වැඩි තෙතමනයක් සහ වඩා ස්වාභාවික ලස්සනක් ඇති පළාතක්.දැඩි  සුළඟ නිසා  සිසිල්, තෙතමනය සහිත කාලගුණයක් උතුරු පැත්තේ  තියෙන්නේ .  සරුසාර පයින් වනාන්තර, කෙසෙල් වගාවන් සහ කළු වැලි සහිත ගිනිකඳු වෙරළ තීරයන් බලන්න පුළුවන් .  සාම්ප්‍රදායික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ ඓතිහාසික නගර , ලා ලගුනා සහ පුවෙර්ටෝ ද ලා කෲස් වැනි ආදිය ඇත්තේත් උතුරු පැත්තේ . 

අපි නතර වෙලා හිටි හෝටලය තිබ්බේ දකුණු ප්‍රදේශයේ අව් රශ්මිය වැඩි පැත්තේ ප්ලායා ඩෙ ලාස් අමෙරිකාස් නගරයේ ප්‍රධාන සංචාරක නිවාඩු නිකේතනයක .  යුරෝපීයයන් පැමිණීමට කලින් , මෙහි 'ගුවාන්චේ' නම් ආදිවාසී ජන කොටසක් ජීවත් තමා ජිවත් වුනේ.  ඔවුහු ගුහාවල ජීවත් වෙලා තියෙන්නේ . ඒ වගේම දූපත ගෝත්‍රික රාජධානි නමය කට බෙදා පාලනය කරගෙන හිටියේ .ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණය සිදුවෙලා තියෙන්නේ 1494–1496 කාලයේ .   ස්පාඤ්ඤයේ කැස්ටිල් කිරුළට යටත් වූ අවසාන කැනරි දූපත තමා ටෙනෙරිෆ්. ගුවාන්චේ වැසියන් දැඩි ලෙස සටන් කළ නමුත් අවසානයේ ස්පාඤ්ඤයට යටත් වීමට ඔවුන්ට සිදු වෙලා තියෙනවා .    

අත්ලාන්තික් නාවික මාර්ගයේ පිහිටා තිබීම නිසා, ටෙනෙරිෆ් වයින් සහ සීනි අපනයනය කරන ප්‍රධාන වරායක් බවට පත් වුනා කාලෙකට පස්සේ. මේ නිසා මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ සහ විදේශීය නාවික හමුදාවල ප්‍රහාරයන්ටත්  නිතර ලක් වුනා .  1797 දී බ්‍රිතාන්‍ය අද්මිරාල් හොරේෂියෝ නෙල්සන්ගේ අත අහිමි වූයේ ටෙනරිෆ් සමග යුද්ධයකදී .  

අපි ගියේ සීතල උතුරු ප්‍රදේශයේ තියන අනාගා ග්‍රාමීය උද්‍යානය බලන්න. ප්‍රධානම  කාරණය තමා ටෙනරිෆ් වලට වහින්නේ නැහැ සිරස් වැස්සක් (vertical ) . දන්නා තරමින්  කවදාවත් වැහලත් නැහැ ලු ඒ විධිහට .  එහෙමනම් කොහෙන්ද වතුර ?  ඔන්න ඔය ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු හොයන්න වෙන්නේ මේ ගමනින් .   
අපේ සංචාරක ගයිඩ් මහත්මය යුක්‍රේනියානු ජාතිකයෙක් .  මිනිහ ඉංජිනේරුවෙක් යුක්රේනයේ .  යුද්ධය පටන් ගත්තට පස්සේ මුළු පවුල් පිටින් මෙහෙ ඇවිත්. මිනිහා  යුද්ධය ගැන විවේචනයක් හෙම කරලා තමා ගමන් පටන් ගත්තේ. මට වැඩිය දිරෙව්වෙ නැත්තේ මිනිහ සෑහෙන්න උස නිසා මගේ උස පිළිබඳව විහිළුවක් දෙකක් කියන්න ගැනීම.  නමුත් ප්‍රධාන හයික් එක වෙලේ මම ඇවිදින ඇවිදිල්ලට මෑන් මාව ටාගට් කරන අදහස පස්සේ වෙනස් කර ගත්ත කියල තේරුණා 😆.  එයාව අපි තෝරා  ගත්තේ ඇයි කියල ඊළඟ ලිපියෙන් පැහැදිලි වෙයි,



අපි ඉස්සෙල්ලම ගියේ  මැජික් වනාන්තරය (Bosque Encantado / El Pijaral) බලන්න .  මේ වනාන්තරය වසර මිලියන ගණනක් පැරණි, අද්භූත ස්භාවයක් ගන්නා "ලෝරසිල්වා " (Laurisilva) වර්ගයේ වනාන්තරයක් .  ඒ කියන්නේ අයිස් යුගයට කලින් ,  වසර මිලියන් විස්සකට කලින් වගේ හැදුනු ෆොසිල මේ වනාන්තරයේ තියෙනවා .  මේකේ විශේෂත්වය තමා  වෙරළෙන් එන ජල වාෂ්ප සහ මීදුම නිසා මෙහි නිතරම තෙතමනය සහිත පෝෂණීය පරිසරයක් පැවතීම. වනාන්තරය  නිතරම වගේ තෙතමනය සහිත වලාකුලින් වැහිලා තියෙන්නේ .  මුහුදෙන් එන සුළං සහ වාෂ්ප සහ සැදෙන මිදුම නිසා සමාන්තර වර්ෂාව කියන සංසිද්ධිය ඇති වෙනවා.   ජල බින්දු ගස් අතරින් ගලා එනවා .  නමුත් අපි නිතර දෙවේලේ  දකින වැස්ස නොව තිරස් වැස්සක් හෙවත් වතුර බිංදු  සුළඟ එක්ක ඇවිත් ගස් වලට වැටෙන එකක්  වෙන්නේ .  ඒ කියන්න ගංගා ඇළ දොළ නැහැ මේ දූපතේ..  විශාල මීවන (Ferns) ශාක, ගස් මත බැඳී ඇති පාසි සහ මීදුම නිසා මෙහි ඇවිදින විට යම්කිසි මායාකාරී හෝ චිත්‍රපටයක දර්ශනයක් අර මායාකාරී වනයක් (Enchanted Forest )   මැද සිටිනවා වැනි හැඟීමක් දැනෙනවා .  මෙය ස්වාභාවිකව ජලය එක්රැස්වන ක්‍රියාවලියක්. පින්තූර දැක්කහම පෙනෙයි  පෙඳ බැඳුනු ගස් . 
මේ ගස්  කපන්න තහනම් .  හානියක් කලොත් යුරෝ තුන්දහේ  සිට ලක්ෂ තුන දක්වා දඩ ගහනව. පෞද්ගලික නිවසක ගෙවත්තක වුනත් ගහක් කපන්න තහනම් විශේෂ අවසරයක් නැතිව .   

හැබැයි පුදුම හිතලක් දැනුනේ .  ටෙනරිෆ් සාමාන්‍යයෙන් රස්නේ නිසා මම ජැකට් එකක් දාගෙන ගියේ නැහැ .  වෙව්ල වෙව්ල හිටිය සීත ගඟුලේ නානවා වගේ . 

*******************************************************************************************************

එතන සිට අපි ගියේ  "ඉංග්‍රීසි ජාතිකයාගේ නැරඹුම් ස්ථානය"   කියන තැනට. ස්පාඤ්ඤ බසින් මිරාඩෝ පිකෝ දෙ ඉංග්ලීස් Mirador Pico del Inglés කියල කියන්නේ . මේ ස්ථානය  මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 960 කට වඩා උසින් පිහිටි හරිම දර්ශනීය තැනක් . 'Pico del Inglés' යන්නෙහි තේරුම, ඉංග්‍රීසි ජාතිකයාගේ ශිඛරය "Englishman's Peak" යන්නයි. අතීතයේ මෙම කඳු මුදුනේදී ඉංග්‍රීසි ජාතික නාවිකයෙකු සිර කරගෙන සිටිය බවක් කියවෙනවා. ඔහු බේරා ගැනීමට  ඉංග්‍රීසි කොල්ලකරුවන්ගේ පැමිණීම පදනම් කරගෙන මෙම නම පටබැඳී ඇති බව තමා අපේ ගයිඩ් මහත්මයා කීවේ. මෙතැන සිට මුළු අනාගා කඳු පන්තිය, උතුරු සහ දකුණු වෙරළ තීරයන් මෙන්ම පැහැදිලි කාලගුණයක් ඇති දිනවල ටෙයිඩේ (Teide) ගිනි  කන්ද පවා අංශක 360 ක වටපිටාවකින් එකවර නරඹන්න හැකියි.

**************************************************************************

 
ලිපිය දිග වැඩි වෙන නිසා ගමනේ ඊළඟ කොටස ඊලඟ ලිපියට එකතු කරනවා . 
අපි ටෙනරිෆ් ගියේ 2025 අවුරුද්දේ දෙසැම්බර් වල . 

අජිත් ධර්මකීර්ති 04/09/2026