.jpg)
1920-23- රාජ්ය බලය ලත් ලෙනින්
කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් ශිෂ්යත්ව ලැබ ධනවාදී රටවල ඒවාට අනුගතව ජිවත්වන තක්කඩිය න්ට හා දෙපත් නයින්ට ජීවිතය ගැන ලිවීමට අත්දැකීම් ලැබුණු පළමුවෙනි තැන සෝවියට් දේශය යයි සිතමි. සෝවියට් වරුන්ට වැරදුනා වුවද තවමත් මට ඒ ක්රමය අරුමයකි . ඒ ශිෂ්යත්වය ඒ කාලයේ දී මට මට ලබා දීම ගැන ජේ ආර් ගේ ධනවාදී ශ්රී ලංකා රජයට ස්තුතිවන්ත වෙමි.
සාර් නිලධාරීන් සමග ආණ්ඩුවක් පාණ්ඩුවක් නොවී පවත්වා ගන්නේ කෙසේද - ලෙනින් ගේ අනතුරු ඇඟවීම
************************************************************************
ඡන්දයකින් රජයක පාලන බලය ලබා ගත්තද , අවි බලයෙන් ලබා ගත්තා ජනතා විප්ලවයකින් ලබා ගත්තද රාජ්ය පාලනය ගෙනියන්නට වන්නේ එවකට සිටින නිලධාරීන් සමගමය. පාලන බලය ගත් පමණින් ඒ නිලධාරීන් අස් කර තම පාලනයට හිතැති අය පත් කර ගැනීමට හෝ තමන් පාලනය කරන්නට බලාපොරොත්තු වන නීති රීති අනුව පුහුණු කරන්නට යෑම හෝ අපහසුය. ඒ සඳහා කාලයක් ගත වෙයි. මේ ප්රශ්නය ලෙනින් ප්රමුඛ ළඳරු සෝවියට් පාලනයටද බල පෑවේය. ලෙනින් මේ ගැන ලිපි කිහිපයක්ම ලීවේය.
අජිත් ධර්මකීර්ති 26/07/2026
ඡන්දයකින් රජයක පාලන බලය ලබා ගත්තද , අවි බලයෙන් ලබා ගත්තා ජනතා විප්ලවයකින් ලබා ගත්තද රාජ්ය පාලනය ගෙනියන්නට වන්නේ එවකට සිටින නිලධාරීන් සමගමය. පාලන බලය ගත් පමණින් ඒ නිලධාරීන් අස් කර තම පාලනයට හිතැති අය පත් කර ගැනීමට හෝ තමන් පාලනය කරන්නට බලාපොරොත්තු වන නීති රීති අනුව පුහුණු කරන්නට යෑම හෝ අපහසුය. ඒ සඳහා කාලයක් ගත වෙයි. මේ ප්රශ්නය ලෙනින් ප්රමුඛ ළඳරු සෝවියට් පාලනයටද බල පෑවේය. ලෙනින් මේ ගැන ලිපි කිහිපයක්ම ලීවේය.
1922-1923 සමයේ
ලෙනින් ලියූ ලිපිවල සඳහන් අභියෝග සහ අද ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ජන
බලවේගය (NPP) ආණ්ඩුව
මුහුණ දෙන ව්යුහාත්මක යථාර්ථයන් අතර ඉතා පැහැදිලි සමානකමක් තිබේ.
ජාතික
ජන බලවේගයේ ප්රධාන පක්ෂය වන ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට (JVP) මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී
මතවාදී මුලපිරීමක් ඇති බැවින්, ලෙනින්ගේ
මෙම අවසාන ලේඛනවල අඩංගු පාඩම් ඔවුන්ගේ වර්තමාන පාලන ක්රියාවලියට ඉතා හොඳ කැඩපතක්
සපයයි.
සාර් පාලනයේ නිලධාරීන් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළ යුතු ආකාරය ලෙනින් සිය ලේඛන කිහිපයකදීම සවිස්තරාත්මකව දක්වා ඇත. ඒ අතරින් විශේෂයෙන්ම ඔහුගේ 1905 ජූලි මස පළවූ "විප්ලවය විසින් උගන්වනු ලබයි" (Revolution Teaches) ලිපිය සහ 1922-1923 අගභාගයේදී රාජ්ය නොපනත්කම් හා නිලධාරීවාදය පිළිබඳව තැබූ සටහන් කැපී පෙනේ. පැරණි සාර් නිලධාරීන් ධුරවලින් පහකිරීම, සාමාන්ය මැතිවරණ මගින් ඔවුන් වෙනුවට අලුත් අය පත්කිරීම සහ පසුව පැරණි විශේෂඥයන්ව නැවත අධ්යාපනයට ලක් කිරීම හෝ දැඩි පාලනයකට යටත් කිරීම සිදුකරන ලෙස ඔහු විප්ලවවාදීන්ට උපදෙස් දුන්නේය.
ලෙනින් "විප්ලවය විසින් උගන්වනු ලබයි" ලිපිය ලීවේ 1905 දී සිදුවූ අසාර්ථක ජනතා නැගී සිටීමෙන් පසුවය . එහිදී සාර්වාදී නිලධාරීන් ධුරවලින් පහකිරීම සහ වෙනත් අය පත්කිරීම (1905) ගැන ලෙනින් මහජනතාවට උපදෙස් දුන්නේ නගර සභා ආයතනවල බලය අත්පත් කරගන්නා ලෙසයි.
ඔහු මෙසේ ලිවීය: "සාර් පාලනයේ නිලධාරීන් ධුරවලින් පහකර, මහජන කටයුතු තාවකාලිකව පාලනය කිරීම භාරදීම සඳහා වූ විප්ලවවාදී ආණ්ඩුවේ මණ්ඩලවලට සාමාන්ය මැතිවරණ පවත්වන්න."
ඔක්තෝබර් විප්ලවයෙන් (1917-1923) පසුව, මෙතරම් විශාල සංකීර්ණ රටක් පාලනය කිරීමට අවශ්ය නිපුණතා සහිත පිරිසක් අලුත් සමාජවාදී ආණ්ඩුවට නොමැති බව ලෙනින් තේරුම් ගත්තේය. එම නිසා පැරණි රාජ්ය නිලධාරීන් සියලු දෙනා සේවයෙන් පහකිරීම වෙනුවට, ඔවුන් සේවයේ තබාගනිමින් නව රාජ්යයේ පාලනයට යටත් කරගැනීමේ උපායමාර්ගයකට ඔහු යොමු විය.
ඔහු පැරණි රාජ්ය නිලධාරීන්ව පැරණි පාලන ක්රමයේ පරිපාලන මෙවලම් අගුළු ඇරීමට භාවිත කළ හැකි, බරැති, පැරණි මාදිලියේ "යතුරු" සමූහයකට උපමා කළේය. නමුත් මෙම පැරණි නිලධාරීන් විප්ලවය කඩාකප්පල් කිරීම වැළැක්වීම සඳහා, කැපවූ කොමියුනිස්ට් කම්කරුවන්ගේ දැඩි අධීක්ෂණය සහ මගපෙන්වීම යටතේ වැඩ කිරීමට ඔවුන්ට සිදු විය.
තම ජීවිතයේ අවසාන කාලය වන විට, පැරණි සාර් නිලධාරීන් හුදෙක් අලුත් ඇඳුම් ඇඳගෙන පැමිණ, පැරණි පාලන සමයේ තිබූ දූෂිත නිලධාරීවාදී පුරුදු සෝවියට් ආණ්ඩුවටද බෝ කරමින් සිටින බවට ලෙනින් දැඩි ලෙස කනස්සල්ලට පත් විය. "අප කම්කරු හා ගොවි පරීක්ෂක සභාව ප්රතිසංවිධානය කළ යුත්තේ කෙසේද" (How We Should Reorganise the Workers' and Peasants' Inspection) සහ "අඩුවෙන් නමුත් හොඳින්" (Better Fewer, But Better) වැනි ඔහුගේ පසුකාලීන කෘතිවලදී, දූෂිත හා අකාර්යක්ෂම නිලධාරීන් ඉවත් කිරීම සඳහා රාජ්ය යන්ත්රණය මහා පරිමාණයෙන් පිරිසිදු කළ යුතු බවට ඔහු තර්ක කළේය. රාජ්ය පරිපාලනය පිළිබඳ ඔහුගේ මෙම සහ අනෙකුත් එකතු කළ ලේඛන මාක්ස්වාදී අන්තර්ජාල ලේඛනාගාරයෙන් (Marxists Internet Archive) ඕනෑම අයෙකුට අධ්යයනය කළ හැකිය.
ඔක්තෝබර් විප්ලවයෙන් සිදුවූයේ පැරණි සාර් ඒකාධිපති පාලනයේ ඉහළම ස්ථරය විනාශ කිරීම පමණක් බව ලෙනින් ප්රසිද්ධියේ පිළිගත්තේය. සාමාන්ය නූගත් ගොවි ජනතාවට අමාත්යාංශ පවත්වාගෙන යාමේ තාක්ෂණික කුසලතා නොතිබූ බැවින්, මතුපිටට යටින් රාජ්යය සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පැවතුණේ පැරණි සාර් සිවිල් සේවකයන්, ලේඛකයන් සහ බූර්ජුවා විශේෂඥයන් මතය. එනම් තිබුනේ සෝවියට් ඇඳුමින් සැරසුණු සාර් යන්ත්රණයකි .
1922 දෙසැම්බර් මාසයේදී ලියන ලද "ජාතිකත්වයන් පිළිබඳ ප්රශ්නය මත" (On the Question of Nationalities) මතක සටහනේ ලෙනින් කණගාටුවෙන් මෙසේ සඳහන් කළේය:
"අපගේ රාජ්ය යන්ත්රණය අපට මුළුමනින්ම පරිබාහිර වූ, බූර්ෂ්වා සහ සාර්වාදී මෙවලමක් වන අතර, වසර පහක් ඇතුළත එය පරාජය කිරීමට අපට නොහැකි වී ඇත..."
වාහනයක් පදවන රියදුරෙකුගේ උපමාව භාවිත කරමින් ඔහු සඳහන් කළේ, සුක්කානම තවදුරටත් පක්ෂයේ අතේ නොමැති බවයි. පැරණි නිලධාරීන්ගෙන් සමන්විත විශාල හමුදාව සෝවියට් රාජ්යය මෙහෙයවීම තම අතට ගෙන, එය නැවතත් රතු පටි ක්රමය, නෑදෑ හිතවතුන්ට සැලකීම, අල්ලස, අකාර්යක්ෂමතාව සහ සාමාන්ය ජනයා කෙරෙහි ඇති උඩඟුකම වැනි පැරණි රුසියානු අධිරාජ්යයේ දූෂිත පුරුදු දෙසටම ගෙන යමින් සිටියේය.
මෙම නිලධාරීවාදී විනාශයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා බෝල්ෂෙවික්වරුන් විසින් මුලින්ම "රැබ්ක්රින්" (කම්කරු හා ගොවි පරීක්ෂක සභාව) පිහිටුවන ලදී. මෙහි අරමුණ වූයේ කර්මාන්තශාලාවලින් සාමාන්ය කම්කරුවන් සහ ගොවීන් එකතු කර, රජයේ කාර්යාලවල ලේඛන පරීක්ෂා කරමින්, සාර් පාලනයෙන් ඉතිරිවූ දූෂිතයන් ඉවත් කිරීමයි.
ජෝසප් ස්ටාලින් රැබ්ක්රින් හි ප්රධානියා ලෙස පත් කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, නිලධාරීවාදය පිරිසිදු කරනවා වෙනුවට, රැබ්ක්රින් ආයතනයම සංකීර්ණ, විශාල නිලධාරීවාදී බියකරු සිහිනයක් බවට පත් විය. ස්ටාලින් සිය නිරීක්ෂණ බලතල භාවිත කළේ ස්වාර්ථකාමී නිලධාරීවාදය නැති කිරීමට නොව, විප්ලවයට වඩා තමාට පක්ෂපාතී පුද්ගලයන්ගෙන් රජයේ පුරප්පාඩු පුරවමින් තමාට ලැදි ජාලයක් ගොඩනැගීමටය.
"අප කම්කරු හා ගොවි පරීක්ෂක සභාව ප්රතිසංවිධානය කළ යුත්තේ කෙසේද" (1923 ජනවාරි) යන ලිපියෙන් ලෙනින් තර්ක කළේ රැබ්ක්රින් ආයතනය සම්පූර්ණයෙන්ම අක්රිය වී ඇති අතර එය සම්පූර්ණ වෙනස්කමකට ලක් කළ යුතු බවයි. ඔහු රැබ්ක්රින් ආයතනය පක්ෂයේ ඉහළම විනය මණ්ඩලය වන "මධ්යම පාලන කොමිෂන් සභාව" සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජනා කළේය.
මහා පරිමාණ සුද්ධ පවිත්ර කිරීමක් සඳහා වූ ඔහුගේ සැලැස්මට පහත යෝජනා ඇතුළත් විය:
1. කාර්ය මණ්ඩලය දැඩි ලෙස අඩු කිරීම : රැබ්ක්රින් හි කාර්ය මණ්ඩලය, දැඩි ලෙස තෝරාගත් 300 සිට 400 දක්වා වූ වෘත්තිකයන් පිරිසක් දක්වා අඩු කරන ලෙස ඔහු ඉල්ලා සිටියේය.
2. කම්කරුවන් විශාල වශයෙන් බඳවා ගැනීම: මධ්යම පාලන කොමිෂන් සභාවට කම්කරු පන්තියේ පුද්ගලයන් 75 ත් 100 ත් අතර සංඛ්යාවක් තෝරා පත් කර ගැනීමට ඔහුට අවශ්ය විය. දේශපාලන මණ්ඩලයේ (Politburo) සාමාජිකයන් ඇතුළු ඕනෑම නිලධාරියෙකු පරීක්ෂා කිරීමේ බලය මෙම කම්කරුවන්ට හිමිවන අතර, එය බලය අවභාවිත වීම වළක්වන දූෂණයෙන් තොර පාලන ක්රමයක් ලෙස ක්රියා කරනු ඇත.
1923 මාර්තු 4 වන දින ප්රකාශයට පත් කරන ලද'අඩුවෙන් නමුත් හොඳින්' ලෙනින්ගේ අවසාන ප්රසිද්ධ ලිපිය විය. එය සෝවියට් රාජ්යය පිළිබඳව කරන ලද ඉතා සෘජු හා දැඩි විවේචනයක් විය. ඔහු මෙසේ ලිවීය:
"අපගේ රාජ්ය යන්ත්රණය කොතරම් කනගාටුදායකද, එනම් අතිශයින්ම අවාසනාවන්තද යත්, එහි ඇති අඩුපාඩු අතීතයේ මුල් බැසගෙන ඇති බව මතක තබා ගනිමින්, ඒවාට එරෙහිව සටන් කරන්නේ කෙසේදැයි අප මුලින්ම ඉතා ප්රවේශමෙන් සිතා බැලිය යුතුය..."
"මානව සම්පත" සංස්කෘතිකමය වශයෙන් හෝ අධ්යාපනික වශයෙන් ඊට සූදානම් බව තහවුරු කර ගැනීමට පෙර, සෝවියට් සංගමය විශාල රාජ්යයක් ගොඩනැගීමට ඉක්මන් වූ බව ලෙනින් තර්ක කළේය. මෙම ලිපියේ ඔහුගේ ප්රධාන තර්ක වූයේ:
- ප්රමාණයට වඩා ගුණාත්මකභාවය: රජයේ නිලධාරීවාදය ව්යාප්ත කිරීම නවත්වන්න. විශාල, අලස යන්ත්රණයකට වඩා කුඩා, කාර්යක්ෂම සහ දූෂණයෙන් තොර පරිපාලන කාර්ය මණ්ඩලයක් සිටීම යහපත්ය.
- සංස්කෘතික විප්ලවය: ආඥා පනත් මගින් පමණක් සාර්වාදී පුරුදු පරාජය කළ නොහැකි බව ඔහු අවධාරණය කළේය. පැරණි සාර් "විශේෂඥයන්" සැබවින්ම විස්ථාපනය කිරීම සඳහා කම්කරු පන්තිය නූතන, විද්යාත්මක කළමනාකරණ ශිල්පීය ක්රම පිළිබඳව දැනුවත් කළ යුතුව තිබුණි.
- දැඩි සපරික්සුම්කාරීත්වය (අපරිමිත ලෙස පිරිමැසීම): රුසියාව කාර්මිකකරණය කිරීම සඳහා සම්පත් ඉතිරි කර ගැනීමට සහ අනවශ්ය සෑම නිලධාරීවාදී ස්ථරයක්ම කපා හැරීමට රාජ්ය යන්ත්රණය "උපරිමයෙන්ම" කුඩා කළ යුතු බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
ලෙනින්ගේ අවසාන අනතුරු ඇඟවීම් අවසානයේදී නොසලකා හරින ලදී. ස්ටාලින්ගේ පාලනයට වැඩි වැඩියෙන් යටත් වූ දේශපාලන මණ්ඩලය (Politburo), "අඩුවෙන් නමුත් හොඳින්" ලිපිය "ප්රාෆ්ඩා" (Pravda) රාජ්ය පුවත්පතේ මුද්රණය කිරීමට පවා මුලදී මැලි විය. දොළොස්වන වන පක්ෂ කොංග්රසයේදී රැබ්ක්රින් සහ මධ්යම පාලන කොමිෂන් සභාව ව්යුහාත්මකව ඒකාබද්ධ කිරීම තාක්ෂණිකව සිදු වූ අතර, ස්ටාලින් සිය පරිපාලන බලය තහවුරු කර ගැනීම සඳහා එම සංක්රාන්තිය සාර්ථකව කළමනාකරණය කළේය.
ලෙනින්ගේ බිය සැබෑ විය. පැරණි සාර් නිලධාරීවාදී සංස්කෘතිය නව සෝවියට් ඒක-පක්ෂ ව්යුහය සමඟ ඒකාබද්ධ වූ අතර, එය 1930 ගණන්වල පැවැති සර්වාධිකාරී රාජ්යයට අවශ්ය පරිපාලන පදනම සකස් කළේය.
රාජ්ය
නිලධාරීවාදය සම්බන්ධයෙන් ලෙනින්ගේ අවසාන ලේඛනවලින් ජාතික ජන බලවේගයට ගත හැකි ප්රධාන
පාඩම් කිහිපයක් ඉහත ලිපි ඇසුරින් සිතා බලමු:
1. "අලුත්
ඇඳුම් ඇඳගත් පැරණි නිලධාරීවාදයේ" උගුල
- ලෙනින්
මුහුණ දුන් අභියෝගය: 1922 දී ලියන ලද On
the Question of Nationalities සටහනේදී ලෙනින් කණගාටුවෙන් ප්රකාශ කළේ,
බෝල්ෂෙවික්වරුන්
විසින් කළේ පාලනයේ ඉහළම ස්ථරය වෙනස් කිරීම පමණක් බවයි. නමුත් අභ්යන්තර රාජ්ය
යන්ත්රණය "පරිබාහිර වූ, බුර්ෂුවා සහ සාර්වාදී මෙවලමක්" ලෙසම
පැවතිණි. නායකත්වය වෙනස් වූ පමණින් පරිපාලන සංස්කෘතිය ඉබේම වෙනස් නොවන බව ඔහු
තේරුම් ගත්තේය.
- ශ්රී
ලංකාවේ යථාර්ථය: ජාතික ජන බලවේගය බලයට පැමිණියේ
"පද්ධතිමය වෙනසක්" (System Change) ඇති කිරීමේ පදනම මතය. නමුත්
රාජ්ය සේවකයන්, රාජ්ය
ගණකාධිකාරීවරුන්, පොලිසිය
සහ අමාත්යාංශ ලේකම්වරුන් නොමැතිව විධායකයට රටක් පාලනය කළ නොහැක. මොවුන්ගෙන්
බහුතරයක් දශක ගණනාවක් පුරා පැවැති දේශපාලන හිතවත්කම්, රතු පටි
ක්රමය සහ දූෂිත පරිපාලන සංස්කෘතිය තුළ හැඩගැසුණු අයයි.
- ගත හැකි
පාඩම: ඇමතිවරුන් වෙනස් කිරීම හෝ
ආයතනවලට අලුත් ප්රධානීන් පත්කිරීම පමණක් මුල්බැසගත් පරිපාලන සංස්කෘතියක්
වෙනස් කිරීමට ප්රමාණවත් නොවේ. ව්යුහාත්මක වෙනස්කම් නොමැතිව, පැරණි
රාජ්ය යන්ත්රණය විසින් නව දේශපාලන නායකත්වයද තමන්ගේ පැරණි ක්රමයටම නතු
කරගැනීමේ අවදානමක් පවතී.
2. "අඩුවෙන්
නමුත් හොඳින්" (ප්රමාණයට වඩා ගුණාත්මකභාවය)
- ලෙනින්
මුහුණ දුන් අභියෝගය: 1923 දී ලියූ සිය අවසාන ලිපියෙන් ලෙනින් තර්ක
කළේ, වැඩ
කරන බව පෙන්වීමට පමණක් රාජ්ය නිලධාරීවාදය ප්රසාරණය නොකළ යුතු බවයි. විශාල,
අකාර්යක්ෂම
රාජ්ය යන්ත්රණයකින් සිදුවන්නේ දූෂණය සහ කම්මැලිභාවය වර්ධනය වීම පමණක් බවට
ඔහු අනතුරු ඇඟවීය. ඔහු යෝජනා කළේ කුඩා, මනාව පුහුණු වූ සහ අතිශයින්ම
කාර්යක්ෂම පරිපාලන ව්යුහයකි.
- ශ්රී
ලංකාවේ යථාර්ථය: ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය අංශය
ඉතිහාසය පුරාම අධික ලෙස විශාල වී ඇති අතර, වැටුප් සහ විශ්රාම වැටුප් සඳහා
බදු ආදායමෙන් විශාල කොටසක් වැය වේ. ආර්ථිකය ගොඩනැගීමට සහ ජාත්යන්තර මූල්ය
අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන්
සමඟ ඉදිරියට යාමට නම්, රටට
තවදුරටත් අධික බරක් සහිත රාජ්ය යන්ත්රණයක් නඩත්තු කළ නොහැක.
- ගත හැකි
පාඩම: ජාතික ජන බලවේගය විසින් රාජ්ය
අංශයේ රැකියා අනවශ්ය ලෙස වැඩි කිරීමට වඩා, රාජ්ය සේවය නූතනකරණය කිරීම,
ඩිජිටල්කරණය
සහ දක්ෂතාවයට මුල්තැන දෙන වෘත්තීය මට්ටමකට ගෙන ඒම ප්රමුඛතාවය
ලෙස සැලකිය යුතුය.
3. නිරීක්ෂණ
යාන්ත්රණයන්ම ගැටලුවක් බවට පත්වීම (රැබ්ක්රින් උදාහරණය)
- ලෙනින්
මුහුණ දුන් අභියෝගය: දූෂණය පිටුදැකීම සඳහා
බෝල්ෂෙවික්වරුන් විසින් "රැබ්ක්රින්" (කම්කරු හා ගොවි පරීක්ෂක
සභාව) පිහිටුවන ලදී. නමුත් ස්ටාලින් යටතේ සිදු වූයේ, එම ආයතනයම
රාජ්ය කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නංවනවා වෙනුවට දේශපාලන බලය තහවුරු කරගැනීමට භාවිත කළ
විශාල, දේශපාලනීකරණය
වූ නිලධාරීවාදී බියකරු සිහිනයක් බවට පත්වීමයි.
- ගත හැකි
පාඩම: දූෂණ විරෝධී පරීක්ෂණ සහ රාජ්ය
විගණන යාන්ත්රණයන් ස්වාධීන, විනිවිදභාවයෙන් යුත් සහ කාර්යක්ෂම ආයතන ලෙස
පවත්වාගෙන යා යුතුය. මෙම අධීක්ෂණ ආයතන දේශපාලන මෙවලම් හෝ අධික ලෙස සංකීර්ණ
ආයතන බවට පත් වුවහොත්, ඒවා
විසින් සිදු කරන්නේ පැරණි රතු පටි ක්රම නැති කරනවා වෙනුවට අලුත් රතු පටි ක්රම
නිර්මාණය කිරීමයි.
4. සංස්කෘතික
විප්ලවය සහ කළමනාකරණ කුසලතා
- ලෙනින්
මුහුණ දුන් අභියෝගය: "ආඥා පනත් හෝ නීති මගින් පමණක් සාර්වාදී
පුරුදු පරාජය කළ නොහැකි බව" ලෙනින් පැවසීය. පැරණි සාර්
"විශේෂඥයන්" වෙනුවට කම්කරු පන්තිය යොදවන්නේ නම්, ඔවුන්ට
නූතන හා විද්යාත්මක කළමනාකරණ ශිල්පීය ක්රම පිළිබඳ අධ්යාපනය ලබා දීම අත්යවශ්ය
බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
- ගත හැකි
පාඩම: නීති සම්පාදනයෙන් පමණක් රාජ්ය
සේවයක් ප්රතිසංස්කරණය කළ නොහැක; ඒ සඳහා රාජ්ය නිලධාරීන්ගේ තාක්ෂණික හා
කළමනාකරණ හැකියාවන් ඉහළ නැංවිය යුතුය. ශ්රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් ගත් කල,
පැරණි චක්රලේඛ
සහ අකාර්යක්ෂම ක්රමවලින් මිදී digital governance (ඩිජිටල් පාලනය) සහ
විනිවිදභාවයෙන් යුත් මූල්ය කළමනාකරණය වෙත යොමුවීම අත්යවශ්ය වේ.
පවතින
ප්රධාන වෙනස්කම්
මෙම
සමානකම් තිබුණද, 1920 ගණන්වල
රුසියාවට වඩා අද ජාතික ජන බලවේගය කටයුතු කරන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් දේශපාලන
පරිසරයකය:
- ප්රජාතන්ත්රවාදී වගවීම: ලෙනින් කටයුතු කළේ ඒක-පක්ෂ ඒකාධිපති පාලනයක් තුළ වන අතර, එහිදී පරිපාලන අසාර්ථකත්වය මධ්යගත ඒකාධිපති පාලනයකට මග පෑදීය. නමුත් ජාතික ජන බලවේගය ක්රියාත්මක වන්නේ ප්රජාතන්ත්රවාදී පාර්ලිමේන්තු රාමුවක් තුළය. ඒ නිසා ඔවුන්ට කටයුතු කල හැකි දේශපාලනමය බලය සීමා සහිතය.
- ආර්ථික
සීමාවන්: වසා දැමූ සමාජවාදී ආර්ථිකයක්
ගොඩනගනවා වෙනුවට, වත්මන්
ආණ්ඩුවට ගෝලීය වෙළඳපොළ, ණය
ප්රතිසංස්කරණ සහ ජාත්යන්තර වෙළඳ සබඳතා සමඟ ඉදිරියට යාමට සිදුවී ඇත.
- අප මේවා ගැන වඩා දීර්ඝ හා ගුණාත්මක සංවාදයකට එළඹිය යුතුය .
ලෙනින්ගේ
අවසාන ලේඛනවලින් ලැබෙන සදාකාලික ඓතිහාසික පාඩම වන්නේ, රාජ්ය යන්ත්රණය
විසින් රට නැවතත් පැරණි අකාර්යක්ෂම පුරුදුවලට ඇද දමන්නේ නම්, ලැබුණු දේශපාලන
බලයෙන් කිසිදු ඵලක් නැති වන බවයි.
අවශ්ය අයට කියවීම සඳහා ලෙනින් ගේ ලිපි කිහිපයක් මෙහි දක්වා ඇත . (මේ ලිපියේ අවසාන කොටසේ ලෙනින්ගේ ලිපි සියල්ල සංක්ෂිප්ත කරන ලද්දේ AI හරහා බව කරුණාවෙන් සලකන්න )
මාත් කලින් කියල තියනවා, අජිත්ගේ දේශපාලන සාකච්චා වලට සහභාගි වෙන්නෙ නෑ කියලා. ඒත් මේවා දැක්කාම කට කහන්න ගන්න නිසා ඔන්න ඔහේ ලියනවා.
ReplyDelete// කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් ශිෂ්යත්ව ලැබ ධනවාදී රටවල ඒවාට අනුගතව ජිවත්වන තක්කඩිය න්ට හා දෙපත් නයි...//
ඔබත් ධනවාදී රටක ඒ ක්රමයට අනුගතව ජිවත්වෙන නිසයි අහන්නෙ? මේ "තක්කඩි" "දෙපත් නයි" අර්ථ දක්වන්න.
හිහ් හි , ධනවාදී රටවල ජිවත් වෙන එක ප්රශ්නයක් නෙමේ . රටවල් තියෙන්නේ ජීවත් වෙන්න තමා . ඒ වුනාට බොරු කියන්න හොඳ නැහැ . මොකක් හරි දෙක හොඳක් තියනවනම් ඒක පිලි ගන්නත් වැරැද්දක් තියනවනම් ඒක පිලි ගන්නත් අවංක වෙන්න ඕනේ . ධනවාදයේ හැම දෙයක්ම හොඳ නැහැ වගේම උසස් දේවල් තියනවා . සමාජවාදී රටවලත් ඒ වගේ තමා .
Deleteමේක මගේවැඩියෙන්ම පාඨකයා කියවපු ලිපියක් - https://kolambagamaya.blogspot.com/2015/06/blog-post_5.html
Deleteඔන්න මම සෝවියට් දේශයේ පළමු වසර අවසන් කරලා එංගලන්තයේ එන්න සූදානම් වෙනා වැඩ කරන්න යන්න. කොමි ට් පක්ෂෙන් ආපු සිසුවෙක් හමුවුන මහනිල්ගම කියන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් ආපු පරිවර්තකයාගේ ගෙදර . ඒ මනුස්සය හොඳ මනුස්සයෙක් . සිසුවාගේ නම කියන්නේ නැහැ . මිනිහ කියනව ලන්ඩන් යන්න එපා වැඩ කරන්න . බයිකාල් අමුර් දුම්රිය මාර්ගය හදන්න යන්න. ගොඩක් සල්ලි ගෙවනවා වගේ කතා . (මේක මම බ්ලොග් එකේ ලියල තියනව ) ලන්ඩන් ගිහිල්ල එංගලන්ත කම්කරුවන්ගේ රස්සා නැති කරන්න එපා කියල . ඉතින් අවංකවම කොමියුනිස්ට් සහ සෝවියට් මිත්ර සංගමයෙන් ආපු සමහර මගේ යාලුවෝ ගියේ නැහැ . උන් තක්කඩි නෙමේ . අර කතාවට ඇත්තට රැවටිලා. මම ඔන්නොහෙ ගියා. ගියහම තේරුණා එංගලන්ත කම්කරුවෝ අපි යන සමර් රස්සා වලට එන්නේ නැති බවත් ඒවාට ගෙවන්නේ සහනාධාර වලටත් වඩා අඩුවෙන් බවත් එංගලන්ත ටුවරිස්ට් සීසන් එක පුරුද්දක් වශයෙන් රන් වෙන්නේ ශිෂ්යයෝ නිසා බවත්. අර මගේ යාලුවෝ (එක්කෙනෙක් අවුරුදු කිහිපයකට කලින් මලා ) ඊළඟ අවුරුද්දේ ආව ලන්ඩන් මාත් එක්ක. ඒ යාලුවෝ කියනවා අල ගලවනං ගියා සෝවියට් දේශයේ, බයිකල් නුත් ගියා මාර අමාරුයි ඉන්න. ඒ මදිවට රුස්සෝ කැමති නැතිලු එනවට. උන්ට කියක් හරි හොයා ගන්න මාර්ගය අවහිර වෙන නිසා.
Deleteතක්කඩි කතාව ඒක නෙමේ . අර උන්දැයි ඒ කතාව පතුරුවන තව ලුමුම්බා එකේ පොරකුයි ලන්ඩන් වලදී හම්බ වුනා. මම ඇහැව්වා මොකෝ ලන්ඩන් ආවේ කියල. ඌ කියනව බ්රිතාන්ය කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ආරාධනයෙන් තාත්ත ඇවිත් ඉන්නවලු ලන්ඩන් ආවලු හම්බ වෙන්න . අපි නොදන්න ලයිව්. ඊට පස්සේ අර වගා බිම් වලට ගිය යාලුවෙකුට හම්බ වෙලා මෙන්න මු වැඩ කරනවා රෙස්ටුරන්ට් එකක කිචන් එකේ. ඌ අහල තියනවා මචන් එංගලන්ත කම්කරුවන්ට මොකද වුනේ කියල.
Deleteහ්ම්...ඒකෙ කමෙන්ට් වලින් යමක් ඉගෙන ගත්තෑකි.හෙමීට බලන්නම්. 👌
Deleteධනවාදී ලෝකයේ ප්රශ්න තියනවා . අනුගත වෙලා ජිවත් වෙනවා කියන්නේ ඒවා පේන්නේ නැති කම . හැම වෙලාම පේන්නේ අනිත් එකේ වැරැද්ද . මම අනුගත වෙලා ජිවත් වෙන්නේ නැහැ . මෙහෙ දේවලුත් හැකිනම් වෙනස් කරන්නයි උත්සහ කරන්නේ. ධනවාදී සමාජය හෝ සමාජවාදයය කියල තිබ්බ එක හෝ සර්ව සම්පුර්ණ නැහැ. ඒක පිලි අරගෙන ජිවත් වුනහම හරි
Delete//ධනවාදී සමාජය හෝ සමාජවාදයය කියල තිබ්බ එක හෝ සර්ව සම්පුර්ණ නැහැ//
Deleteආන්න ජංසං!. ඕක තමයි ඇත්ත. දැනට චීනය දෙපැත්තෙම ජාම බේරගෙන ඉන්නවා. ආර්ථිකව දියුණුයි, ජීවන තත්ත්වයත් ඉහලයි. ඒත් නිදහස නෑ. ස්කැන්ඩියානු රටවල තියෙන ප්රජාතන්ත්රවාදය සෑහෙන්න ඉදිරියෙන් ඉන්නවා කියල අහල තියනවා.
චීනයේ නිදහස නැහැ කියල කවුද ඔයාට කිව්වේ ? බටහිර මාධ්යද ? දැන් චීන ජාතිකයන්ට පිටරටකට යන්න පුලුවන්ද ? පුළුවන් . ජිවත් වෙන්න සල්ලි තියෙනවද ? නගර වල ගොඩක් අය ට අපට වඩා සල්ලි තියනවා . කෑම බිම ඉන්දුම හිටුම ප්රශ්න තියනවද ? සාපේක්ෂව අඩුයි . රට දියුණුද ? ඔව් , සමහර තැන යුරෝපයටත් වඩා / චීන ළමයින්ට පිට රටවල ඉගෙන ගන්න පුලුවන්ද ? ඔව් . දැන් නිදහස නැත්තේ කාටද ?
Deleteඔය ඉතිං වැරදි තැනෙන් නේ අල්ල ගන්න හදන්නේ? අද ඇමරිකාව එක්ක බැලුවාම චීනෙ බොහෝ අතින් ඉදිරියෙන් ඉන්න බව පිලි ගන්නවා. Alibaba, Tencent කෝපරේට් ජයන්ට්ලගේ බලය පවා බින්දා. ඒත් තාම ඒක-පක්ෂ ඒකාධිපති ක්රමය රකිනවා. පිලිගත හැකි විවුර්ත අධිකරණ පද්ධතියක් නෑ. කැමරා මඟින් ඔත්තු බැලීම, රාජ්ය මර්දනය( uyghur, Falun Gong) , concentration camp, forced labour එහෙම තියන බව තමයි මම නං දන්නෙ.
Delete//පිලිගත හැකි විවුර්ත අධිකරණ පද්ධතියක් නෑ. ------------------//චීනයේ අධිකරණ පද්ධති මගින් ඉතා සාර්ථකව දුෂිත නිලධාරීන්ට හා ධනවත් ව්යාපාරිකයන්ට දඬුවම් කරනවා . අමෙරිඅක්වේ හා කැනඩාවේ වඩා දුප්පත් අයට, කළු ජාතිකයන්ට හා නේටිව් ජනයා ට නිතිය තදට ක්රියාත්මක වෙනවා .//කැමරා මඟින් ඔත්තු බැලීම / - අනේ මන්ද ලෝකයේ cctv කැමරා වැඩිම නගරයක් තමා ලන්ඩන් . -https://surfshark.com/surveillance-cities?srsltid=AfmBOorbhCC9nYW32RHT6fMuiyWobyOOV6muyzGYVkt2kcQG4vmif0B7 ,
Deleteරාජ්ය මර්දනය( uyghur, Falun Gong) , concentration camp, forced labour - මේවා ඉතින් මේ රට්වාලානේ කියන්නේ . ඇත්ත කවුද දන්නේ . දැන් ම එරටවල ඉමිග්රන්ට් ල දාල ඉන්නෙත් concentration camp වල තමා . ඊශ්රායලය තම ලොකුම concentration camp එක තියන් ඉන්නේ
Deleteරුසියාව, සෝවියට් දේශය වුනේ කොහොමද? වටේ අනිත් රටවල් කැමැත්තෙන්ම ඒකට එකතු වුනාද?
ReplyDeleteඔයා දන්නේ නැහැ බබා
Deleteරුසියානු අධිරාජ්යයයේ රටවල් තිබ්බ . ඔය ස්තාන් කියල එන ඒවා හෙම . සුදු හමුදා පරාජය කරලා රතු හමුදා අල්ල ගත්ත . පරණ රුසියානු අධිරාජ්ය්යම් තමා පස්සේ සෝවියට් දේශය වුනේ ෆින්ලන්තය සහ පෝලන්තය හැර . ලෙනින් ඒවායේ ස්වයං නිර්න්න අයිතිය පිලි ගත්ත
Delete//ඔයා දන්නේ නැහැ බබා//
Deleteඕක නෙව කියන්නෙ? ඇත්තටම දන්නෙ නෑ. මම ටිකාක් මෝඩ පහේ, කම්මැලි laid back බස්සෙක්. 😁
සෝවියට් රුසියාවේ සාර්ථකව ක්රියාත්මක වුන දේවල් මොනවාද? අසාර්ථක සහ අකාර්යක්ෂම වුනේ මොනවාද?
ReplyDeleteමේවා ඉතින් මේ බ්ලොග් එකේ අම්බානක ලියල තියෙන නිසා ම කොමෙන්ට් වල ලියන්න ආසාවක් නැහැ
Deleteලිස්සුව නේද? 😋
Deleteසුරුස්........
නැහැ ඉතින් මෙච්චර කාලෙකට ලිවෙත් ඒවමනේ
Deleteතක්කඩි කතාවේ ඉතුරු ටික. මම අර "ප්රථම ප්රේමය ඔබ නොවේ " කතාව ලීවනේ. ඒකෙ අපි ශිෂ්යයෝ වශයෙන් කරපු හොර වැඩ ලිව්වා. නරක වැඩ ලිව්වා. කරපු බිස්නස් ලිව්වා . රුසියාවේ වැරදි ලිව. කට්ටියක් ඇවිත් කීව ඕව ලියන්න එපා. අනිත් අය දැන ගණන්ව නේද? ඇයි අපි ඒවා ලියන්නේ කියල. මගේ අදහසක් තියනව අපේ සහ අපි වගේ අනිත් ශිෂ්යයෝ සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂ එවුන් ගේ එඅද නිසා සෝවියට් දේශයට ලොකු හානියක් වුනා කියල. නමුත් මේ තක්කඩි ලංකාවේ සහ වෙනත් ධනවාදී රටවල් වලඉන්න අය ඒවාට විරුද්ධයි. ඇයි හංගන්නේ. අනික සමහර හොඳක් ලීවහම එහම් ඒවා එයාලට වුනේ නැත්නම් ඒවා බොරු කියනව. තක්කඩි. තව තක්කඩි වෙන පොත් ලියන්න ගත්ත සම්පුර්ණයෙන් හොඳ විතරයි, මල් රාජ්යයක් . මගේ වැරදි හදන්නත් එක්ක , ලංකාව කොපි කරන්න කියාපු රටක්
Deleteමේකත් ගොඩක් අය කියවපු එකක් - https://kolambagamaya.blogspot.com/2014/12/blog-post.html
Deleteඔබගේ මේ අත්දැකීම් ලියන එක බොහොම හොඳයි. මටත් හිතෙනවා, එහෙයියො තමයි ලොකුම හානිය කරන්නෙ කියලා. ඒකාධිපති ක්රම පවතින රටක, වැරදි පෙන්නීම/කථා කිරීම වැඩක් ඇතැයි කියා මම හිතන්නේ නෑ. "නිදහස" නෑ කියා මා කිව්වෙ ඒකයි.
Deleteචීනය වගේ රටවල ඒවා ප්රිසිද්ධ නොකර ඇතුලෙන් කරන්නේ . ඒක ඔය වගේ පක්ෂ තියන රටවල සිරිතක් . ධනවාදී රටවල එළිපිට විවේචන කරන්නේ . අර ක්රමයේ ඒක දුර්වලකමක් කියල හිතන්නේ . මතකද ගොර්බචෝව් මෝඩ විධිහට චෙර්නොබිල් එක ගැන වහන්න් හැදුව
Deleteකොමියුනිස්ට්වාදය සමඟ, බොහෝ විට ආ ඒක-පක්ෂ ඒකාධිපති පාලන ක්රමයට මම කෙසේවත් කැමති නෑ. ඒත් වඩා හොඳ යැයි සිතා සිටි, ප්රජාතන්ත්රවාදය, අද ඇමරිකාවේදී නාසිවාදය කරා ගමන් කරමින් ඉන්න නිසා, දේශපාලනය ගැන කලකිරීමෙන් ඉන්නෙ. සමාජවාදයට පැවැත්මක් නෑ, ප්රජාතන්ත්රවාදය අන්තගාමී නාසිවාදය කරා ගමන් කරමින්, කප්පන් ඉල්ලනවා, රටවල් කොල්ල කනවා. අපි වගේ හුදී ජනයා දේශපාලනිකව අනාත වෙලා ඉන්නෙ.
ReplyDeleteඅප දන්නා ආකාරයේ බොහෝ අය සමාජවාදී කියල හිතන් ඉන්න එකට පැවැත්මක් නැහැ තමා . ඒක රාජ්ය ධනවාදයක් සමාජවාදී කියල නම් කරලා අරන් ගියේ ස්ටාලින් විසින්
Deleteසමාජවාදය කියන අදහස ආවේ සෝවියට් දේශයෙන් නෙමේ . හුඟක් අය වැරැද්ද ගන්නේ එතැන. මනෝරාජික සමාජවාදීන් විශ්වාස කරන්නේ ඉතා හොඳින් දියුණු වූ ධනවාදයක සමාජවාදය ඇති වෙනවා කියල . ඊශ්රායල් කිබුට් ක්රමය මනෝරාජික සමාජවාදීන් හා ඒ සම්බන්ධව හිටි යුදෙව් ජාතික බුද්ධිමතුන් ගේ නිතර ආකර්ෂණයට ලක්වුණු දෙයක්.
Deleteරුසියාවේ දැනට තියනවා මිලන්කි කියල ගමක්. ඊට අමතරව ඒ වගේ තැන් රාශියක් තියනවා දැනට. මිනිස්සු කැමැත්තෙන් එකතු වෙලා.
එතකොට ටිටිකාකා කියන (පේරු රටේ ) වැව ළඟ ජිවත් වෙන මිනිස්සු ගැන අහල තියනවද?
මේ ලින්ක් එක බලන්න.
https://www.contiki.com/six-two/people-live-lake-titicaca/
United Kingdom[edit]
George Mudie, a printer, formed an Owenite community at Spa Fields, in the London Borough of Islington between 1821 and 1824. Mudie published a weekly journal, the Economist, which ran from 27 January 1821 to 9 March 1822. The printer Henry Hetherington was a member. Mudie moved to Orbiston after this community failed.[5]
Archibald James Hamilton, the radical laird of Dalzell and Orbiston, owned an estate 8 miles outside Glasgow. He was one of the gentlemen who commissioned Robert Owens’ “Report to the County of Lanark”. In 1821, he and several other Owenite sympathizers such as Abram Combe formed the Edinburgh Practical Society that operated a co-operative store, and a school. In addition, Hamilton provided his 290-acre estate, Orbiston, for the first Owenite co-operative community in the United Kingdom, in 1825. The community collapsed in 1827 on the death of its founder.
Ralahine Community, County Clare, Ireland (1831–1833) was organized on the estate of John Vandeleur by Edward T. Craig. Unlike other Owenite communities, workers were paid “labour notes” which they could spend in the co-operative store. By this time, Owenism had moved on to its Labour Exchange phase. The experiment ended when Vandeleur lost his estate through gambling.
Harmony Hall Community at Queenwood Farm, Hampshire (1839–1845). This is the only other colony than New Harmony in Indiana founded by Robert Owen himself. In 1839 his Association of Classes of All Nations acquired five hundred acres at Queenwood farm.
2014 වගේ ලියපු එකක් : දැන් බලන්න සුර්ය කෝෂ වලින් බලය ගන්න එක ගැන. ඒ කාලේ තිබ්බේ නැහැ. එතකොට කියුබාව වගේ රටවල ඒ වගේ එන දියුණුව නැතිව ජිවත් වෙන එක අමාරුයි කියල පේනවනේ. ඒ වගේ ධනවාදයේ දියුණුවෙන් එන උසස් ජිවන තත්වයට පිටුපාලා ජිවත් වෙන්නත් පුළුවන්. නමුත් මනෝරාජික සමාජවාදයේ එහෙමම වෙන්නේ ඕනේ කියල කවුරුත් කියන්නේ නැහැ. මටනම් ඒක වඩා විද්යාත්මකයි . චාල්ස් ඩාවින් පවා මාක්ස් ට ලිවේ නැහැනේ. පරිණාමික දියුණුව අපට වෙනස් කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේ ආර්ථික හා සමාජීය පරිණාමය අපට වෙනස් කරන්න පුළුවන්. නමුත් එන්නේ හරි සත්වයාද විකෘතියක් ද කියන එක අප දන්නේ නැහැ.
Deleteමාක්ස් තාර්කිකව පර්යේෂණාත්මකව ලීව දේවල් සහ මනොරජිකයන් අතර මුලික වෙනසක් නැහැ කියන්න බැහැ මාක්ස් ඔවුන්වවිවේචනය කලෙත් ලෙනින් විවේචනය කලෙත් ඒකයි . නමුත් ස්ටාලින් ගේ ක්රමය දැන් තියෙන්නේ උතුරු කොරියාවේ හා ලාඕසයේ සහ තරමක් දුරට කියුබාවේ නේද? පුද්ගල නිදහස රැකීම සහ ලාභාංශ බෙදීයාමක් නැති වැඩි ප්රමානයක් මිනිසුන් හොදින් ජිවත් වන්නේ නැති මාෆියා පන්නයේ රාජ්ය මනෝරාජික සමාජවාදීන් අනුමත කරන්නේ නැහැ. නමුත් තනි රටක සමාජවාදය අනිත් දියුණු ධනවාදී රටවල් වටේ තියෙද්දී පවතින්න අමාරුයි, එහෙම පවතින්න නම් අර වගේ ඒකාධිපති වෙන්න ඕනේ.
https://www.routledgehistoricalresources.com/economic-thought/sets/the-selected-works-of-robert-owen/volumes/early-writings
.
https://www.open.edu/openlearn/history-the-arts/history/history-art/robert-owen-and-new-lanark/content-section-3
ෆුරියේ ගේ පොතක් මෙතනින් බාගන්න පුළුවන්.
https://libcom.org/library/charles-fourier-theory-four-movements
//In 1800, Owen decided to create such a utopian community in New Lanark, Scotland. Owen reformed the textile mill industry at New Lanark and provided workers with good living conditions, a 10-hour day, free school for their kids, and other incentives designed to encourage good work. Eventually, Owen reduced work to an 8-hour day and proclaimed laborers should have the right to 8 hours of work, 8 hours of recreation, and 8 hours of sleep. The factory and Owen both made a profit, and New Lanark became known far and wide across Europe as a model of industrial efficiency. In many ways, however, this would be the positive limits of Owen's vision.// මේවා එකොන්ටත් ලෙහෙසියන්ම හොයා ගන්න්පුලුවන්.
https://study.com/academy/lesson/robert-owen-utopian-socialism.html#:~:text=Robert%20Owen's%20Utopian%20Socialism&text=In%201800%2C%20Owen%20decided%20to,community%20in%20New%20Lanark%2C%20Scotland.&text=Buoyed%20by%20this%20success%2C%20in,%2C%20in%20general%2C%20was%20communal.
. ඉතා මුල් කලේ අපි කාපු චිකන් ඕගනික් , බීපු පලතුරු යුෂ ඕගනික්. ඔවුන් ඒ දවස් වල පුන පුනා කීව කොකා කොළ සහ අනිත් පැණි බිම හොඳ නැහැ කියල. අපි වත් රුස්සෝ වත් ඒවා විශ්වාස කලේ නැහැ. නමුත් ෆුරියේ සහ ඔවෙන් තුලත් ඒ අදහස් තිබ්බ. ඕව නිකම්ම නිකම් මාක්ස් ගෙන් විතරක් ආවේ නැහැ. මේ ගොල්ල ඔය ඔක්කොම මාක්ස් ට බැර කළා. උදාහරණයක් වශයෙන් ජර්මන් සමාජවාදියෙක් වන ලොරෙන්ට්ස් ස්ටයින් ගැන කවුරුත් දන්නේ නැහැ. මාක්ස් එයාගේ අදහස් බොහොමයක් උස්සල තිබ්බ.ඉතින් මම මනෝරාජික සමාජවාදීන්ගේ මුලික අදහස් සොයා බැලුව. එතකොට මට තේරෙන්න ගත්ත ද්වන්ධාත්මක භෞතික වාදය තියරියක් හැටියට ගත්තොත් සහ පන්ති අරගලය එතනට ආදේශ කලොත් ඒක වෙන්න පුළුවන් බව ඇත්ත වුනත් ඔවෙන් ගේ කොමියුන් බිඳ වැටුනේ හරියටම ඒක නැති නිසා කියල. එයාත් තරඟය අත හැරියනේ. එතකොට ඒවා වැටුන. අර ප්රතිවිරෝධය හා තරඟය නැතිව ඒවා sustainable කරන්න බැහැ. අදත් ධනවාදය ඇත්තටම දියුණු වෙමින් පවතින්නේ ඔය ද්වන්ධාත්මක ප්රතිවිරෝධය නිසා තමයි.
This comment has been removed by the author.
Deleteතෑන්ක්ස්. සෑහෙන්න දේ තියනවා බලන්න. අර "ද්වන්ධාත්මක ප්රතිවිරෝධය" කතාව හයිලයිට් කරලා co-pilot ක්ලික් කලාම දුන්නෙ නැතෑ රම්පෙට පොරි හැලෙන්න.🤣
Delete1. Market Socialism (වෙළඳපොළ සමාජවාදය)
Takeaway: වෙළඳපොළ තරඟය තියෙනවා, ownership structure සමාජීය/සහකාරී/රාජ්ය mixed.
🔑 Core idea
Ownership: Workers’ cooperatives, state-owned enterprises, community ownership
Allocation: Market competition
Goal: Efficiency + equity
🛠️ How it handles contradictions
Competition → innovation
Social ownership → inequality control
Profit motive → productivity
Democratic control → exploitation minimize
🌍 Examples
Mondragon (Spain)
Former Yugoslav self‑management model
Modern proposals: Oskar Lange model, Roemer’s coupon socialism
🧠 Why it matters for your point
Market socialism deliberately keeps dialectical tension (competition vs. equality) instead of removing it like utopian socialism.
🇸🇪 2. Scandinavian Model (Nordic Social Democracy)
Takeaway: Capitalism + very strong welfare + regulated markets.
🔑 Core idea
Private ownership + high taxes
Universal welfare: healthcare, education, unemployment insurance
Strong unions + collective bargaining
Highly regulated markets
🛠️ Contradiction management
Competition allowed → innovation
High redistribution → inequality control
Strong labor power → balance capital vs. labor
State investment → stabilize crises
🌍 Countries
Sweden
Denmark
Norway
Finland
🧠 Why it matters
Nordic model accepts capitalism’s contradictions but buffers them with welfare + regulation.
It’s not socialism; it’s capitalism with socialist outcomes.
🇨🇳 3. Chinese Mixed Model (Socialism with Chinese Characteristics)
Takeaway: State-led capitalism inside a socialist political framework.
🔑 Core idea
State controls commanding heights (energy, banking, heavy industry)
Private sector drives innovation and exports
Market reforms since 1978
Long-term planning (Five-Year Plans)
🛠️ Contradiction management
Market competition → rapid growth
State ownership → strategic control
Authoritative planning → crisis management
Hybrid incentives → productivity + stability
🌍 Features
SOEs + private giants (Alibaba, Tencent)
Massive industrial policy
Poverty reduction via state intervention
🧠 Why it matters
China uses dialectical contradiction consciously—state vs. market—balancing them instead of eliminating either.
🤝 4. Cooperative Competition Systems (Co-op + Market Hybrid)
Takeaway: Firms owned by workers or communities compete in markets.
🔑 Core idea
Worker-owned cooperatives
Profit shared among workers
Democratic decision-making
Compete in open markets
🛠️ Contradiction management
Competition → efficiency
Cooperative ownership → fairness
Democracy → motivation
Profit-sharing → alignment
🌍 Examples
Emilia-Romagna (Italy)
Mondragon (Spain)
Quebec cooperative sector (Canada)
🧠 Why it matters
This model keeps market dynamism but removes capital–labor antagonism.
🧨 Synthesis: What all these models prove about your original point
ඔයා මුල් message එකේ කිව්ව point එක—
“ධනවාදය දියුණු වෙන්නේ එහි අභ්යන්තර ප්රතිවිරෝධය නිසා”
—මේ සියලුම ආකෘති reinforce කරනවා.
✔️ None of these systems remove contradictions
They manage them.
They channel them.
They balance them.
✔️ Pure utopian socialism collapses because it removes tension
No competition → no innovation
No incentives → no productivity
No contradictions → no development
✔️ Sustainable systems keep tension alive
Market socialism → competition + social ownership
Nordic model → capitalism + welfare
China → market + state
Co-ops → competition + democracy
Dialectical tension is the engine.
This comment has been removed by the author.
Delete//නමුත් තනි රටක සමාජවාදය අනිත් දියුණු ධනවාදී රටවල් වටේ තියෙද්දී පවතින්න අමාරුයි, එහෙම පවතින්න නම් අර වගේ ඒකාධිපති වෙන්න ඕනේ//
Deleteපවතින්න අමාරුයි කියල, වටේ රටවල් ඔක්කොම සමාජවාදී කලත් ලෝකෙට සෙතක් නොවන එකයි ප්රශ්ණෙ? දැන් සෝවියට් සංගම තිබ්බ නෙව වටේටම සමාජවාදී රටවල් එක්ක? පැවතුනාද, නැහැනෙ? ඔය කියමන, ඒකාධිපති වෙන්න, ඒක පාක්ෂික වෙලා මර්ධනය පවත්ව ගෙන යන්න, වටේ රටවල් දුර්වල කරන්න යොදා ගන්න නිදහසට කාරණයක් බවයි.
මගේ තර්කය, පූර්ණ ධනවාදය හෝ පූර්ණ සමාජවාදය හොඳ දෙයක් නෙමෙයි කියන එකයි.
මේ කොමෙන්ට් එක මරු ඈ - 30 July 2026 at 00:08
Delete// දැන් සෝවියට් සංගම තිබ්බ නෙව වටේටම සමාජවාදී රටවල් එක්ක? පැවතුනාද// මේක වැරදි කතාවක් . ධනවාදී ලෝකය වටේ පවතින තුරු සමාජවාදය තනි රටක ගෙනියන්න බැහැ. ධනවාදී ලෝකය ඊට වඩා දියුණු නම් . සමාජවාදයේ මොකක් හරි තියෙන්න ඕනේ මිනිස්සු කැමති . ඒ නිසා දුප්පත් තුන්වෙනි ලෝකයේ රටවල් සෝවියට් සමාජවාදයට කැමති වුනා . නිර්ධන පන්ති ආඥාදායකත්වය කියල . එකයි අපේ රටවල සමාජවාදී පක්ෂ වලට ඡන්ද ලැබුනේ . සෝවියට් දේශය වටේ රටවල් ස්ටාලින් යුද්දෙන් පස්සේ පැටෙව්ව සිස්ටම් එකක් මිසක් මිඔනිසුන් ගේ කැමැත්තෙන් ආපු එකක් නෙමේ . 1969 චෙක් රජයට හෙම යන්න දුන්නනම් මේ කඩා වැටීම වෙන්නේ නැහැ . පස්සේ හන්ගේරියාවටත්
Deleteමගේ පොයින්ට් එක, රුයිතෙට යන ඇමරිකන් ධනවාදයත්, කඩා වැටිච්ච සෝවියට් සමාජවාදයත් ඇරුනාම, මේ ක්රම දෙකේම හොඳ දේ අරගෙන හදා ගත්ත "අතරමැදි" ක්රම තියෙන බව උඩ co-pilot කමෙන්ට් එකෙන් පේනවා. ඒ ගැන හදාරලා, ලංකාවට ගැලපෙන, දැනෙන වෙනසක් කරන්න මේ ආණ්ඩුවට හැකියාවක් තියනවද? දැනට පේන්නෙ නිදහසට කාරණා කිය, කිය ඔය සිල්ලර වැඩ කරමින් ඉන්න බවයි.
Deleteඒක ඉදිරියේ තීරණය වේවි
Deleteඔය අජිත් අගේ කරන "මනෝරාජික සමාජවාදය" ගැන co-pilot කිව්වෙ මෙහෙමයි
ReplyDelete✔️ Pure utopian socialism collapses because it removes tension
No competition → no innovation
No incentives → no productivity
No contradictions → no development
//Market socialism deliberately keeps dialectical tension (competition vs. equality) instead of removing it like utopian socialism//
මනෝරාජික සමාජවාදය - ඉකනෝ වර්ශන් එක
Deleteඇමරිකන් ප්රජාතන්ත්රවාදය රුයිතෙට යන නිසාද මන්දා, දැන් ඉකනො කතා කරන්නේ ලංකාවෙ ආර්ථිකය ගැන විතරමයි.☹️
මම මනෝරාජික කියල කියන්නේ අපි හදන්න යන සමාජවාදය කොහෙවත් දැනට නැති නිසා විතරයි . ඒවගේ එකක් තියෙන ආසන්නම රට ඩෙන්මාර්කය . ඒක ගන්න පුළුවන් ධනවාදයේ උපරිම දියුණුවකට හැකි තරම් රට ගෙනියන ගමන් අනිත් සමාජීය හා මානව සාධක වැඩි දියුණු කිරීමෙන් . දයලේක්තික ප්රතිවිරෝධය එතනින් අහිමි වන්නේ නැහැ . ඒක අවශ්ය සාධකයක්
Deleteකව්ද මේ "අපි"?. "අපි හදන්න යන සමාජවාදය"? දැන් කොහෙද ඕක හදන්න යන්නෙ? Scandinavian Model (Nordic Social Democracy) එක හදලා විතරක් නෙමෙයි, දැනට සාර්ථකව පවත්ව ගෙනත් යනවා නේද? ඉතිං ඇයි "රෝදෙ ආයෙ හොයා ගන්න" යන්නෙ? තරහා ගන්න එහෙම එපා, පුතී, මගේ මෝඩ ප්රශ්ණ වලට. මටත් ඕනෙ ලෝකෙට හොඳක් වෙනවා දකින්නයි.🙏
Deleteඒකට හේතුව ඔයිට වැඩිය බැරෑරුම් එකක් නේද ? //Scandinavian Model (Nordic Social Democracy) එක හදලා විතරක් නෙමෙයි, දැනට සාර්ථකව පවත්ව ගෙනත් යනවා නේද? // කොහොමද ඒ ගොල්ලෝ බදු වැඩි කරල ඒක හැදුවේ - ස්වීඩනය අවි ආයුධ විකුණලා , ඩයිනමයිට්, යකඩ , ලී විකුණලා , නොර්වේ තෙල් නිධි , ලී ගෑස් , - ඩෙන්මාර්ක් ඒත් එහෙමයි , අධිරාජ්යයක් තිබ්බ රටක් . ඒ ක්රමය ගෙනත් ගෙඩි පිටින් හිටවන්න් බැහැ . සින්ගප්පුරුව් අහන්න ගියා වගේ තමයි . පාඩම් ගත්ත හැකි . ක්රම ගෙනෙත් හිටවන්න බහ . සෝවියට් ක්ක්ර්මයත් ට්රයි කරලා කෙලවෙච්ච්චි රටවල් නේ තියෙන්නේ . ලංකාව වගෙන් හැම රටක්ම යුනික් රටවල් . ඒවාට හරියන , අදායමට හරියන , සංස්කෘතියට හරියන එකක් හදන්න ඕනේ . වෙන රටල්ව තිබ්බ කියල වැඩක් නැහැ
Deletehttps://www.cambridge.org/core/journals/european-review/article/abs/how-russias-bureaucracy-hindered-its-economic-development/BD8237BF4460A61143F8B151D1932FD2
ReplyDeleteඔව් ඒක හරි . ස්ටාලින් කලේ ඒක යූස් කරපු එක
Deleteඒ කාලේ සන්නිවේදය, තොරතුරු තාක්ෂණ ආදී තාක්ෂනික කාරනා ඇතුළු පහසකම් හරි අඩුයි. නමුත් දැන් ඒ සහ නවීන විදික්රම, දැනුම වගේ දේවල් තිබිලත්..... 😒.
ReplyDeleteඅර කීව විදිහට ලංකාවෙත් විසාල රාජ්ය සේවක පිරිසක් ඉන්නව... දේසපාලුවන් කාලෙන කාලෙට පුරෝපු. සමහර රජයේ ආයතනවල එක වැඩකට 2,3ක් ඉන්නව. කප්පදුවකටම යන්නෙ නැතිව ප්රතිව්යුහගත කිරීම්- ස්ථාන මරු උපක්රම භාවිත කරන්න බලනවනං. එහෙම නැතුව මේ රජයත් කීප සැරයක් රාජ්ය සේවයට පිරිස් බඳව ගත්ත.
Clean Sri Lanaka වැඩේ නාගත්තා හින්දා දැන්... සුපිලිපන් රාජ්ය සේවයක් ගෙනත් 😁, මොක මොන නම් වලින් කරත් කමක් නෑ. හරි දෙයක් හරි විදිහට කරනවානම්.
DeleteClean Sri Lanaka, අධ්යාපන වෙනස්කම් දෙකම අවුල් වුන එක ඇත්ත. ඒත් මේව වෙනස් වෙන්න ඕනෙ දේවල්. ඇත්තටම උත්සහා කරන එක ගැන සතුටුයි. ඒත් තාම හරි පිලිවෙලක් සහ නැති එක ගැනයි කණගාටු.
Deleteවිදේශ අමාත්යංශයෙන් පාන් අරගෙන ලංගම හරහා සැකය දෙපාර්තමේන්තුව , පළාත් සභා නගර සංහා ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල ඔක්කොම හරහා අඩු කරගෙන යන්න ඕනේ ගමනක්
Deletedigital governance (ඩිජිටල් පාලනය) අවශ්යමයි. ඒ වගේම අර බුද්ධි තොරතුරු - ආරක්ෂිතරාජ්යය තොරතුරැ හැරුනහම අනෙක් අවශ්ය තොරතුරු මහජනයාට දැනගන්න තියෙන්නඕන. ඒ වගෙම රජයේ ගොඩක් වෙබ්අඩවි කාලයක ඉඳල අකර්මන්යයයි හෝ නිසි තත්වයක නෙමේ තියෙන්නෙ. update වෙන්න ඕන තොරතුරු ඒවායෙ නෑ. මෙවයෙනුත් යම් පමණකට රාජ්යය සේවයේ දූෂණය අඩුකරගන්න පුළුවන්.
ReplyDeleteරජය ඉතාම අකර්මණ්ය තත්වයක තියෙන්නේ . ජාතික ජන බලවේගයේ අයට තවම ඒක ක්රියා කරන්න බැරි වෙලා. බොහොම හිමින් යන්නේ , ඔහොම ගියොත් අර රෙඩ් ටෙරර් එක තමා ගේන්න වෙන්නේ
Deleteබිහිරිවු හස්ති රැලකට
ReplyDeleteවෙණ ගායනා කෙරුවට
නැත පල කිසිම විට
කියා දැන් නං තහවුරුය මට
හරියට ක්රියා නොකරන
වැඩ ගොඩ අවුල් කරගෙන
ඇති මුත් එබව නොදකින
අහේතුව කිම? අපට නොපෙනෙන
නිදි තුමා මට හිතෙන්නේ
Deleteඇනෝ කමෙන්ටු කියෙව්වා වැඩි වගේ
ඒවා වල තියෙන්නේ
ඔය අදහසම නොවේදෝ
අවුල් වන්නට පෙර
අවුල් කරනා හැටි
මටනම් පෙනේ
හිරගෙදර ගත්තත්
රොබෝ වාදය ආවම ඔය ඔක්කොම වාද ඉවරයි .. හෙහ් හෙහ් .. මම නම් බලන් ඉන්නේ ඒක එනකම්
ReplyDeleteරොබෝ තාක්ෂනයෙනුත් වැඩිපුර වෘත්තිකයන් අයින් වෙනවනේ . ඔය නිල්ලධෛන් වෙනුවට රොබෝවරු පුරුදු කලහම හරි
Deleteලාංකීය දේශපාලකයිනට අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට මග පෙන්වන වියමනක්.
ReplyDeleteබොහොම ස්තූතියි
Deleteරාජ්යයක් කියන්නේ කෙතුමතියක් නොවේ. ඕනෑම ආණ්ඩුවක් බලයට පත්වන්නේ තමන් කැමති නිලධාරීන්, තමන්ගේ මතවාදයට ගැළපෙන ආයතන හෝ තමන්ට අවශ්ය පරිපාලන සංස්කෘතියක් සමඟ නොවේ. ඔවුන්ට උරුම වෙන්නේ දැනට තිබෙන රාජ්ය යන්ත්රණයයි. ඒ නිසා දවස පුරා නිලධාරීන්ට බැන බැන ඉන්නවාට වඩා, පවතින යථාර්ථය තේරුම්ගෙන වැඩ කරගන්න පුළුවන් නායකත්වයක් තිබිය යුතුය. දේශපාලනයේ නියම පරීක්ෂණය වෙන්නේ පරිපූර්ණ තත්ත්වයක් ලැබෙන තුරු බලාගෙන ඉන්න එක නොව, තිබෙන තත්ත්වය තුළ රට ඉදිරියට ගෙන යන එකයි.ලෙනින් ඒක කරාද fail උනාද මන්ද. නමුත් දැන් අපි හිතන විදිය ලෙනින්ට වඩා ඉදිරියෙන්.
ReplyDeleteදැන් හුඟක් අය කියන නිලධාරීවාදය (Bureaucracy) කියන්නේ නරක වචනයක් නොවේ. රාජ්යයක් පවත්වාගෙන යන්න නම් එය අනිවාර්යයි. ප්රශ්නය තියෙන්නේ නිලධාරීවාදය තිබීම නොව, එය වැඩ කරන විදිහයි. ජනතාව විසින් තෝරා පත්කරගත් ආණ්ඩුවේ නීත්යානුකූල ප්රතිපත්ති ක්රියාත්මක කිරීම රාජ්ය නිලධාරීන්ගේ වගකීමයි.
ඒ කියන්නේ දේශපාලනඥයන් කියන හැම දෙයකටම අත්සන් කරන්න ඕන කියන එක නොවේ. නීතිමය, තාක්ෂණික, පාරිසරික, මූල්යමය හෝ සදාචාරාත්මක ගැටලුවක් තිබේ නම්, ඒ ගැන නිල ක්රමවේදය තුළ විරෝධය පළ කරන්න ඔවුන්ට අයිතියක් වගේම වගකීමක්ද තිබෙනවා. ඒකට යාන්ත්රණය රාජ්ය සේවය තුළම තියා ගන්න ඕනේ.
නමුත් එතැනින් එහාට යන එක භයානකයි. රාජ්ය නිලධාරියෙක් තමන්ගේ නිලය පාවිච්චි කරලා ජනමතය හදන්න, සමාජ ව්යාපාර ගොඩනගන්න, ව්යාපෘතිවලට එරෙහිව මාධ්ය බලපෑම් ඇති කරන්න, නැත්නම් තමන් විශේෂ චරිතයක් වෙන්න උත්සාහ කරනවා නම්, එතැන ඉඳලා ඔහු රාජ්ය නිලධාරියෙක් නොවෙයි. ඔහු ක්රියාකාරිකයෙක් (activist) හෝ මතවාදී නායකයෙක් බවට පත්වෙනවා.
ඒ වගේම තවත් අනතුරක් තිබෙනවා. සමහර නිලධාරීන් තමන්ගේ වෘත්තීය විනිශ්චයට වඩා, ඒ කාලයේ ජනප්රිය සමාජ හෝ දේශපාලන මතවාදවලට යටත් වෙනවා. සමාජ මාධ්ය ප්රශංසාව, මාධ්ය අවධානය, 'වීරයෙක්' වීමේ ආශාව හෝ ජනප්රියත්වය, වෘත්තීය මධ්යස්ථභාවයට වඩා ඉහළ යන විට රාජ්ය සේවය දුර්වල වෙන්න පටන් ගන්නවා.
දේවානි ජයතිලක/ පඬු කරද ගහ/ මධ්යම අධිවේගය/ පරිසරවාදී ජනප්රියත්වය
පුජිත ජයසුන්දර / පාස්කු ප්රහාරය / මුස්ලිම් අන්තවාදයට එරෙහිවීම ජාතිවාදී මතයක්
ඕලුගල සර් සෙව්වන්දි අත්අඩංගුවට ගැනීම
ඒ නිසා ප්රජාතන්ත්රවාදී රාජ්යයක දේශපාලනයත්, නිලධාරීවාදයත් දෙකම තමන්ගේ සීමාව දැනගෙන වැඩ කළ යුතුය. ආණ්ඩුවට නිලධාරීන්ට බැනීමෙන් වැඩක් නැහැ. නිලධාරීන්ටත් ජනමතය මෙහෙයවීමෙන් වැඩක් නැහැ. දෙපාර්ශ්වයම තමන්ගේ භූමිකාව හරියට ඉටු කළොත් විතරයි රාජ්යය ඉදිරියට යන්නේ.
+++++++++++++++++++👌
Deleteහොඳ ප්රතිචාරයක් . ස්තූතියි
Deleteරට යන දිසාව ගැන තීරණ ගන්නා අයගෙන් කෙනෙක් මේ වගේ බ්ලොග් සටහනක්, ඒ යටින් තියන කමෙන්ට් ටික කියවලා තමන්ගෙ කමෙන්ට් එකක් දාන දවසක් ආවොත් . . . .
ReplyDeleteඑහෙම දවස් නම් එන එකක් නැතිවෙයි . කියවනවානම් හොඳයි තමා . එහෙම හිතෙන්නේ අපි හරි කියා හිතනවානම් හැබැයි
Delete